ദിവസക്കൂലിക്ക് പണിയെടുക്കുന്നവരുടെയും ത്രിവർണ പതാകയുടെയും ആകാശത്ത് അലയടിക്കുന്നവരുടെയും കഥ.

രാവും പകലും കഠിനാധ്വാനം, 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ 500 ത്രിവർണ്ണ പതാകകൾ തയ്യാറാക്കി ആയിരം രൂപ മാത്രം സമ്പാദിക്കുക, അതും മുഴുവൻ സീസണിലും മാത്രം. ത്രിവർണ പതാകയെ ആകാശത്തോളം ഉയർത്തുന്ന കരകൗശല തൊഴിലാളികളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി ദയനീയമാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനത്തിന് മുമ്പ് ഡൽഹിയിലെ സദർ ബസാറിലെ എല്ലാ തെരുവുകളിലും അവരുടെ കഥകൾ പ്രചരിക്കുന്നു. നിലവിൽ സീസണായതിനാൽ സംസാരിക്കാൻ പോലും സമയമില്ലെങ്കിലും ഓഗസ്റ്റ് 15ന് ശേഷം വീണ്ടും ജോലി വേണ്ടിവരും.

ജോലി വർധിച്ചതിനാൽ ഒരു കൊടിക്ക് രണ്ട് രൂപ കിട്ടുന്നുണ്ടെന്നും ഒരു മാസം മുമ്പ് ഒരു രൂപ പോലും കിട്ടിയിരുന്നില്ലെന്നും ഏറെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം സംസാരിക്കാനൊരുങ്ങിയ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനായി ദിവസവും 10-12 മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്യണം. പ്രതിദിനം 60,000 പതാകകളാണ് സദർ ബസാറിൽ നിർമ്മിക്കുന്നത്. 500-ലധികം പ്രതിദിന കരകൗശല തൊഴിലാളികൾ ഈ ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ പതാകയെ ആകാശത്തോളം ഉയർത്തുന്ന ജോലിയിൽ കരകൗശല വിദഗ്ധരായ ഞങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി മോശമാണെന്ന് നിരാശയോടെ ഒരു കരകൗശല വിദഗ്ധൻ പറഞ്ഞു. ഒരു കൊടി ഉണ്ടാക്കാൻ രണ്ടു രൂപയേ കിട്ടൂ എന്നറിയുമ്പോൾ അത്ഭുതം തോന്നും.

അതേസമയം, സദർ ബസാറിന് പുറമെ സീലംപൂരിലും മുസ്തഫാബാദിലും 500-ലധികം കരകൗശല തൊഴിലാളികൾ ജോലി ചെയ്യുന്ന പതാക നിർമ്മാണ ഫാക്ടറിയുണ്ടെന്ന് ഒരു പതാക നിർമ്മാണ ഫാക്ടറി ഉടമ അബ്ദുൾ ഗഫാർ പറഞ്ഞു. ഏകദേശം 60 വർഷമായി അവർ പതാകകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. പോളിസ്റ്റർ പതാകകൾ അവയുടെ സ്ഥാനത്ത് കൂടുതൽ നിർമ്മിക്കുന്നു. പ്രത്യേക ഉത്തരവിലാണ് ഖാദി പതാകകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. പതാകകൾ കൂടാതെ, ത്രിവർണ്ണ ബാഡ്ജുകൾ, ദുപ്പട്ട, വിഷ് ബാൻഡ്, ടാറ്റൂകൾ തുടങ്ങിയവയും അദ്ദേഹം നിർമ്മിക്കുന്നു. തിങ്കളാഴ്ചയാണ് ഒന്നരലക്ഷത്തോളം പോളിസ്റ്റർ കൊണ്ട് ത്രിവർണ പതാക നിർമിക്കാൻ ഓർഡർ ലഭിച്ചത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ അവർക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓർഡറുകൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.

വലിയ വലിപ്പത്തിലുള്ള പതാകകളും ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്

60 മുതൽ 90 ചതുരശ്ര അടി, 20 മുതൽ 30 ചതുരശ്ര അടി, 30 മുതൽ 45 ചതുരശ്ര അടി എന്നിങ്ങനെയുള്ള പതാകകളും അവർ നിർമ്മിക്കുന്നു. തിങ്കളാഴ്ച അദ്ദേഹം 20 x 30 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണമുള്ള രണ്ട് പതാകകൾ ലഖ്‌നൗവിലേക്ക് അയച്ചു. 20 മുതൽ 30 അടി നീളമുള്ള പോളിസ്റ്റർ പതാകയ്ക്ക് 16 രൂപയോളം ചെലവ് വരുമെന്ന് അബ്ദുൾ ഗഫാർ പറഞ്ഞു. 2 x 3 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണമുള്ള ഒരു ഖാദി പതാക നിർമ്മിക്കാൻ ഏകദേശം 120 രൂപയാണ് ചെലവ്.

ഒരു കരകൗശല വിദഗ്ധൻ കുറഞ്ഞത് 500 പതാകകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു

ഒരു കരകൗശല വിദഗ്ധൻ ഒരു ദിവസം കുറഞ്ഞത് 500 പതാകകൾ ഉണ്ടാക്കണം. ഇതിനായി ഇരുമ്പ് കട്ടിംഗും നീഫ സ്റ്റിച്ചിംഗും ചെയ്യണം. അബ്ദുൾ ഗഫാർ പറഞ്ഞു, ചാരനിറത്തിലുള്ള തുണി പതാകകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആദ്യത്തെ മില്ലിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. പിന്നെ കെമിക്കൽ വാഷിംഗ് വഴി തുണി വെളുപ്പിക്കുന്നു. തുണി പിന്നീട് പ്രിന്റിംഗിനായി അയയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ലേസർ കട്ടിംഗും പതാക തുന്നലും. അവസാനം പതാക പാക്ക് ചെയ്ത് വിതരണം ചെയ്യുന്നു.