പീറ്റർ മ്വായ്, മെർലിൻ തോമസ്, മാറ്റ് മർഫിBBC പരിശോധിച്ചുറപ്പിക്കുക
ബിബിസിമുന്നറിയിപ്പ്: ഈ സ്റ്റോറിയിൽ വധശിക്ഷകളുടെ ഗ്രാഫിക് വിവരണങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സുഡാനിലെ എൽ-ഫാഷർ നഗരം പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം, അർദ്ധസൈനിക റാപ്പിഡ് സപ്പോർട്ട് ഫോഴ്സിലെ (ആർഎസ്എഫ്) പോരാളികൾ നിരായുധരായ നിരവധി ആളുകളെ വധിച്ചു, ബിബിസി വെരിഫൈ ഷോ വിശകലനം ചെയ്ത പുതിയ വീഡിയോകൾ.
രണ്ട് വർഷത്തിലേറെയായി സുഡാനീസ് സായുധ സേനയുമായി (SAF) ക്രൂരമായ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന RSF, വിപുലമായ ഉപരോധത്തിന് ശേഷം വാരാന്ത്യത്തിൽ നഗരത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സൈനിക താവളം പിടിച്ചെടുത്തു.
സൈനിക ക്ഷീണം ധരിച്ച പുരുഷൻമാരെയും ചിലത് എൽ-ഫാഷറിന് ചുറ്റും തീവ്രമായ അക്രമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന ആർഎസ്എഫ് പാച്ചുകളോടെയും കാണിക്കുന്ന നിരവധി വീഡിയോകൾ പിന്നീട് പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. ബുധനാഴ്ച ബിബിസിക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ നഗരത്തിൽ “സംഗ്രഹ വധശിക്ഷകളുടെ വിശ്വസനീയമായ റിപ്പോർട്ടുകൾ” ലഭിച്ചതായി യുഎൻ സുഡാൻ കോർഡിനേറ്റർ പറഞ്ഞു.
അഭിപ്രായത്തിനായി ബിബിസി വെരിഫൈ ആർഎസ്എഫിനെ സമീപിച്ചു. അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗത്തിൻ്റെ ഉപദേശകനായ ഇമ്രാൻ അബ്ദുള്ള തിങ്കളാഴ്ച ബിബിസിക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പോരാളികൾ സാധാരണക്കാരെ ലക്ഷ്യം വച്ചിരുന്നതായി നിഷേധിച്ചു.
2023-ൽ സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത് മുതൽ സുഡാൻ യുദ്ധത്താൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, ഇത് SAF-ൻ്റെയും RSF-ൻ്റെ ദുർബലമായ ഭരണ സഖ്യത്തിൻ്റെയും തകർച്ചയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. രാജ്യത്തുടനീളം 150,000-ത്തിലധികം ആളുകൾ മരിച്ചു, അതിനുശേഷം ഏകദേശം 12 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ അവരുടെ വീടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ബിബിസി റേഡിയോ 4-ൻ്റെ ടുഡേ പ്രോഗ്രാമിനോട് സംസാരിക്കവേ, യുഎന്നിൻ്റെ സുഡാൻ കോർഡിനേറ്റർ ഡെനിസ് ബ്രൗൺ പറഞ്ഞു, ആർഎസ്എഫ് എൽ-ഫാഷറിൽ പ്രവേശിച്ചതിനുശേഷം “പ്രത്യേകിച്ച് നിരായുധരായ ആളുകൾ”ക്കെതിരായ വധശിക്ഷകളുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ തനിക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. ജനീവ കൺവെൻഷൻ പ്രകാരം നിരായുധരായ സാധാരണക്കാരെ കൊല്ലുകയോ കീഴടങ്ങുന്ന പോരാളികളെ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യുന്നത് യുദ്ധക്കുറ്റമാണ്.

BBC Verify അവലോകനം ചെയ്ത ക്ലിപ്പുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പൊടിയും മണലും നിറഞ്ഞ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ്, അവ കൃത്യമായി എവിടെയാണ് നടന്നതെന്ന് പറയാൻ പ്രയാസമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, എൽ-ഫാഷറിലെ ഒരു സർവ്വകലാശാല കെട്ടിടത്തിൽ നിരായുധനായ ഒരാളെ വെടിവച്ചതിൻ്റെ സംഗ്രഹം കാണിക്കുന്ന ഒരു വീഡിയോ ഞങ്ങൾ ജിയോലൊക്കേറ്റ് ചെയ്തു.
ഒരു ഇടനാഴിയിൽ ഡസൻ കണക്കിന് മൃതദേഹങ്ങൾക്കിടയിൽ നിരായുധനായ മനുഷ്യൻ ഇരിക്കുന്നതായി ക്ലിപ്പ് കാണിച്ചു. വീഡിയോ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, പടികൾ ഇറങ്ങുന്ന ആയുധധാരിയായ ഒരാളെ പിന്തുടരുന്ന ക്യാമറയ്ക്ക് നേരെ അവൻ തിരിയുന്നത് കണ്ടു. പിന്നീട് പോരാളി തൻ്റെ റൈഫിൾ ഉയർത്തി ഒരൊറ്റ ഷോട്ട് വെടിയുതിർത്തു, നിരായുധനായ മനുഷ്യനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തി, അവിടെ അവൻ അനങ്ങാതെ കിടന്നു.
സമാനമായി വിഷമിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി ക്ലിപ്പുകൾ ഓൺലൈനിൽ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്, എന്നാൽ നഗരത്തിന് പുറത്ത് വളരെ കുറച്ച് ദൃശ്യമായ ലാൻഡ്മാർക്കുകൾ ഉള്ളതിനാൽ അവ ജിയോലൊക്കേറ്റ് ചെയ്യാൻ പ്രയാസമാണ്. എന്നാൽ ഒന്നിലധികം എക്സിക്യൂഷൻ വീഡിയോകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട പോരാളികളിൽ ഒരാളെ എൽ-ഫാഷറിന് സമീപമുള്ള പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിക്കാൻ ബിബിസി വെരിഫൈയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.
അബു ലുലു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പോരാളി, ബിബിസി വെരിഫൈ കണ്ട സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രൊഫൈലിൽ ആർഎസ്എഫുമായുള്ള തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വളരെക്കാലമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വാരാന്ത്യത്തിൽ ഓൺലൈനിൽ ആദ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഒരു വീഡിയോ നഗരത്തിൻ്റെ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് മൃതദേഹങ്ങൾക്കിടയിൽ അവനെ കാണിച്ചു. സെൻ്റർ ഫോർ ഇൻഫർമേഷൻ റെസിലിയൻസുമായി (സിഐആർ) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബിബിസി വെരിഫൈയ്ക്ക് ഈ ഫൂട്ടേജിൻ്റെ സ്ഥാനം സ്ഥിരീകരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, എന്നാൽ വീഡിയോയുടെ ഗുണനിലവാരം കാരണം ക്ലിപ്പിൽ മരിച്ചവർ സിവിലിയൻമാരാണോ അതോ SAF സൈനികരാണോ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് പറയാൻ പ്രയാസമാണ്.
എന്നാൽ മുട്ടുകുത്തിയും ആയുധധാരികളായ കാവലിലും നിൽക്കുന്ന നിരായുധരായ മനുഷ്യരെ വധിക്കുന്നതിൽ അബു ലുലു പങ്കെടുത്തതായി കാണിക്കുന്ന രണ്ട് വീഡിയോകളിലെങ്കിലും അബു ലുലു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വാരാന്ത്യം മുതൽ എല്ലാ വീഡിയോകളും ഓൺലൈനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി റിവേഴ്സ് ഇമേജ് തിരയലുകൾ കാണിക്കുന്നു.
ഒരു വീഡിയോയിൽ, പരിക്കേറ്റയാളെ നിലത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു, ബലാത്സംഗം ചെയ്യുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് വിവരങ്ങൾ പങ്കിടാത്തതിന് അവനെ ശകാരിക്കുന്നത് കണ്ടു. പിന്നീട് ഓട്ടോമാറ്റിക് റൈഫിൾ ഉപയോഗിച്ച് ആർഎസ്എഫ് പോരാളി ബന്ദിയെ പലതവണ വെടിവച്ചു.
അബു ലുലു നിരവധി ആർഎസ്എഫ് സൈനികർക്കൊപ്പം എകെ ശൈലിയിലുള്ള ആക്രമണ റൈഫിളുകൾ വഹിക്കുകയും നിരായുധരായ ഒമ്പത് ബന്ദികളുള്ള ഒരു സംഘത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി ഒരു പ്രത്യേക വീഡിയോ കാണിക്കുന്നു. ആളുകളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത ശേഷം അബു ലുലു തൻ്റെ റൈഫിൾ സംഘത്തിന് നേരെ ലക്ഷ്യമാക്കി വെടിയുതിർക്കുകയായിരുന്നു. ഇതേത്തുടർന്ന് മറ്റ് ആയുധധാരികൾ കൈകൾ ഉയർത്തി ആഹ്ലാദിച്ചു.
മറ്റൊരു ക്ലിപ്പിൽ, പിന്നിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന ഡസൻ കണക്കിന് മൃതദേഹങ്ങളുള്ള മറ്റ് നിരവധി ആയുധധാരികളോടൊപ്പം പോരാളി നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു. ചില പോരാളികൾ ആർഎസ്എഫ് ശൈലിയിലുള്ള യൂണിഫോം ധരിച്ചിരുന്നു, അതിലൊന്നിന് ചുറ്റളവിൽ കറുത്ത വരയുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പാച്ച് ഉണ്ട് – അർദ്ധസൈനികരുടെ ചിഹ്നവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.

ബന്ദിയെ വധിച്ചതായി ആരോപിച്ച് അബു ലുലുവിനെതിരെ അന്വേഷണം നടത്തുമെന്ന് ഓഗസ്റ്റിൽ ആർഎസ്എഫ് അറിയിച്ചു. ഒരു പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു, “കുറ്റവാളി യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ റാങ്കിലെ അംഗമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ, അയാൾക്ക് കാലതാമസം കൂടാതെ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടാകും”.
നഗരം തകർന്നതിനുശേഷം എൽ-ഫാഷറിൻ്റെ സാറ്റലൈറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ നഗരത്തിലെ തെരുവുകളിൽ നടന്ന കൂട്ടക്കൊലകളുടെ അനന്തരഫലങ്ങൾ കാണിക്കുന്നതായി യുഎസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഗവേഷകർ പറഞ്ഞതിന് പിന്നാലെയാണ് വീഡിയോകൾ വരുന്നത്.
യേൽ ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ റിസർച്ച് ലാബിലെ വിശകലന വിദഗ്ധർ ചിത്രങ്ങളിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന വലിയ “ക്ലസ്റ്ററുകൾ” എടുത്തുകാണിച്ചു, അവ “മുതിർന്ന മനുഷ്യശരീരങ്ങളുടെ വലുപ്പ പരിധിക്ക് അനുസൃതമാണെന്നും മുമ്പത്തെ ചിത്രങ്ങളിൽ ഇല്ലെന്നും” അവർ പറഞ്ഞു.
തിങ്കളാഴ്ച പുറത്തിറക്കിയ റിപ്പോർട്ടിൽ, തങ്ങളുടെ വിശകലന വിദഗ്ധരുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഓൺലൈനിലും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയും മനുഷ്യാവകാശ ഗ്രൂപ്പുകളും കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ പങ്കിട്ട “വധശിക്ഷകളുടെ റിപ്പോർട്ടുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു” എന്ന് യേൽ പറഞ്ഞു, കൂടാതെ വിശകലന വിദഗ്ധർ മനുഷ്യരക്തമായിരിക്കാമെന്ന് വിശകലനം ചെയ്യുന്ന “നിറം മാറൽ” എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

ആ ലൊക്കേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഓൺ-ദി-ഗ്രൗണ്ട് ഫൂട്ടേജ് ഇല്ലാതെ, യേലിൻ്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കാൻ BBC വെരിഫൈക്ക് കഴിയില്ല.
ബിബിസി വെരിഫൈ കണ്ട മറ്റ് ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ നിരവധി തെരുവുകളുടെ ഓരോ അറ്റത്തും പാർക്ക് ചെയ്തിരിക്കുന്ന വാഹനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു. അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗങ്ങൾ വീടുതോറുമുള്ള ക്ലിയറൻസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതായി അവരുടെ സ്ഥാനം സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി യേൽ വിശകലന വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ, യേൽ മനുഷ്യശരീരമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ കൂട്ടങ്ങൾ വാഹനങ്ങൾക്ക് സമീപം കാണപ്പെട്ടു.
റോയൽ യുണൈറ്റഡ് സർവീസസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ (RUSI) അനലിസ്റ്റായ മൈക്കൽ ജോൺസ് പറഞ്ഞു, വംശീയ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംഗ്രഹ കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയതിൻ്റെ ട്രാക്ക് റെക്കോർഡ് ആർഎസ്എഫിന് ഉണ്ടെന്ന് ഇത് അർദ്ധസൈനികരുടെ “വികേന്ദ്രീകൃത ഘടന” കാരണം ഭാഗികമായി കണക്കാക്കാം.
“ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ മനുഷ്യശക്തിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വാടകയ്ക്കെടുത്ത മിലിഷ്യ, പ്രാദേശിക സഖ്യകക്ഷികൾ, സാമ്പത്തിക അവസരവാദികൾ എന്നിവരുടെ ഒരു കുഴപ്പമില്ലാത്ത കോൺഫെഡറേഷനിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്, അവർ പലപ്പോഴും 2023 ഏപ്രിലിലെ സംഘർഷത്തിന് മുമ്പുള്ള താൽപ്പര്യങ്ങളാലും പരാതികളാലും പ്രചോദിതരാണ്,” അദ്ദേഹം ബിബിസി വെരിഫൈയോട് പറഞ്ഞു.
“ആർഎസ്എഫ് നയത്തിൻ്റെ കുടക്കീഴിൽ കളിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും, അക്രമം ചിലപ്പോൾ വികേന്ദ്രീകൃതമാകാം, കുറ്റവാളികൾ വ്യക്തിപരമോ സാമുദായികമോ ആയ പകപോക്കൽ, സ്വത്തുക്കളോ ഭൂമിയോ പിടിച്ചെടുക്കൽ, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ അധികാരം ഉറപ്പിക്കുന്നതിനായി വംശീയ ഉന്മൂലനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുക.
സമീപ മാസങ്ങളിൽ SAF RSF ന് എതിരെ നിരവധി പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്, തലസ്ഥാനമായ Khartoum തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതുൾപ്പെടെ, അതിനാൽ സൈന്യം ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തിൻ്റെ വടക്കും കിഴക്കും ഭൂരിഭാഗവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
നേരെമറിച്ച്, 2003-നും 2005-നും ഇടയിൽ ഡാർഫറിൽ വംശീയ കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയ ജഞ്ജവീദ് അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗമായ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള ഡാർഫറും അയൽരാജ്യമായ കോർഡോഫാൻ പ്രദേശത്തിൻ്റെ ഭൂരിഭാഗവും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ആർഎസ്എഫ് ആണ്.
ഇതുവരെ സർക്കാർ സേനയുടെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെയും കൈവശമുള്ള ഡാർഫറിലെ അവസാനത്തെ പ്രധാന നഗര കേന്ദ്രമായിരുന്നു എൽ-ഫാഷർ. നഗരത്തിൽ ഭരണം പിടിച്ചപ്പോൾ എതിരാളി സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുമെന്ന് ആർഎസ്എഫ് നേരത്തെ പറഞ്ഞിരുന്നു.
സംഘർഷം ആരംഭിച്ചതുമുതൽ ഇരുപക്ഷവും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾ ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു, പ്രസിഡൻ്റ് ജോ ബൈഡൻ്റെ ഭരണത്തിൻ്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ RSF വംശഹത്യ നടത്തിയെന്ന് യുഎസ് പറഞ്ഞു. BBC Verify ഉണ്ട് ആർഎസ്എഫ് നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലകൾ മുമ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് ഒരു മുതിർന്ന കമാൻഡറുടെ കൂറുമാറ്റത്തെ തുടർന്ന്.
കുമാർ മൽഹോത്ര, ബെനഡിക്റ്റ് ഗാർമാൻ, റിച്ചാർഡ് ഇർവിൻ-ബ്രൗൺ, ഡാനിയേൽ പാലുംബോ, പോൾ മിയേഴ്സ്, തോമസ് കോപ്ലാൻഡ് എന്നിവരുടെ അധിക റിപ്പോർട്ടിംഗ്.

