പാകിസ്ഥാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും അടുത്തയാഴ്ച ഇസ്താംബൂളിൽ മറ്റൊരു റൗണ്ട് സമാധാന ചർച്ചകൾ നടത്തുമെന്നും അതുവരെ വെടിനിർത്തൽ തുടരുമെന്നും തുർക്കി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യാഴാഴ്ച വൈകി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
2021 ൽ താലിബാൻ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം ദക്ഷിണേഷ്യൻ അയൽക്കാർ തമ്മിലുള്ള ഏറ്റവും മാരകമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളെ തുടർന്നാണ് നവംബർ 6 ന് ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത ചർച്ചകൾ.
ഒക്ടോബർ 9 ന് കാബൂളിൽ നടന്ന സ്ഫോടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട അക്രമത്തിൽ 70-ലധികം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും നൂറുകണക്കിന് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു, താലിബാൻ അധികാരികൾ പാകിസ്ഥാനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
“എല്ലാ കക്ഷികളും വെടിനിർത്തൽ തുടരാൻ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് നടപ്പാക്കുന്നതിൻ്റെ രീതികൾ 2025 നവംബർ 6 ന് ഇസ്താംബൂളിൽ നടക്കുന്ന ഉന്നതതല യോഗത്തിൽ പരിശോധിച്ച് തീരുമാനിക്കും,” തുർക്കി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു.
ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതായി ബുധനാഴ്ച ഇസ്ലാമാബാദ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുവരെ തുർക്കി, ഖത്തർ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഇരുപക്ഷവും ഇസ്താംബൂളിൽ ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നു.
‘ഞങ്ങൾ സഹോദരങ്ങളാണ്, എന്നാൽ ചിലർ…’
വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങളോട് പ്രതികരിച്ചുകൊണ്ട് താലിബാൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി സിറാജുദ്ദീൻ ഹഖാനി വ്യാഴാഴ്ച പ്രഖ്യാപിച്ചു, “ഞങ്ങൾ മുസ്ലീങ്ങളും സഹോദരന്മാരും അയൽക്കാരുമാണ്, എന്നാൽ ചിലർ (പാകിസ്ഥാനിൽ) ബോധപൂർവമോ അബോധാവസ്ഥയിലോ തീയും യുദ്ധവും കളിക്കുകയാണ്.
അഫ്ഗാനികൾ “യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല” എന്ന് ഊന്നിപ്പറയുമ്പോൾ, “പ്രദേശം സംരക്ഷിക്കുന്നത് മുൻഗണനകളിലൊന്നാണ്” എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
‘പാകിസ്ഥാൻ പക്ഷത്തിൻ്റെ യുക്തിരഹിതമായ ആവശ്യങ്ങൾ’
ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ സുരക്ഷാ സ്രോതസ്സായ പാകിസ്ഥാൻ്റെ സ്റ്റേറ്റ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റർ പിടിവിയും അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ്റെ സർക്കാർ നടത്തുന്ന ആർടിഎയും വ്യാഴാഴ്ച നേരത്തെ പറഞ്ഞിരുന്നു.
“പാകിസ്ഥാൻ പക്ഷത്തിൻ്റെ യുക്തിരഹിതമായ ആവശ്യങ്ങളാണ്” ചർച്ചകൾ നേരത്തെ തകർന്നതിന് കാരണമെന്ന് ആർടിഎ പറഞ്ഞു.
ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അഫ്ഗാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരസ്യമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.
സമീപ വർഷങ്ങളിൽ ബന്ധങ്ങൾ വഷളായി
2,600 കിലോമീറ്റർ (1,600 മൈൽ) അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഒരു കാലത്തെ സഖ്യകക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സമീപ വർഷങ്ങളിൽ വഷളായിട്ടുണ്ട്.
അതിർത്തി കടന്നുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്ന തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് കാബൂളിൽ അഭയം നൽകുന്നതായി ഇസ്ലാമാബാദ് ആരോപിക്കുന്നു – പ്രത്യേകിച്ച് തെഹ്രീകെ താലിബാൻ പാകിസ്ഥാൻ (ടിടിപി) – അത് അഫ്ഗാൻ മണ്ണിനെ താവളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ആരോപണങ്ങൾ താലിബാൻ സർക്കാർ നിരന്തരം നിഷേധിച്ചു.
“പാകിസ്ഥാനിലെ ഏതെങ്കിലും ഭീകരാക്രമണമോ ചാവേർ ബോംബിംഗോ നിങ്ങൾക്ക് അത്തരം ദുർസാഹചര്യങ്ങളുടെ കയ്പേറിയ രുചി നൽകും,” പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഖവാജ ആസിഫ് ഈ ആഴ്ച ആദ്യം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി രണ്ടാഴ്ചയിലേറെയായി അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇരുകരകളിലെയും വ്യാപാരികളുടെ ഉപജീവനമാർഗം തകർന്നു.
‘മടുത്ത രാജ്യങ്ങൾ’
കാണ്ഡഹാറിൽ അഫ്ഗാൻ തുണി വ്യാപാരി നസീർ അഹമ്മദ് എഎഫ്പിയോട് പറഞ്ഞു.
“നമ്മുടെ രാഷ്ട്രം തളർന്നിരിക്കുന്നു, അവരുടെ രാജ്യവും തളർന്നിരിക്കുന്നു,” 35 കാരനായ അദ്ദേഹം ബുധനാഴ്ച പറഞ്ഞു.
പാക്കിസ്ഥാൻ്റെ അതിർത്തി പട്ടണമായ ചമാനിലെ വാഹന സ്പെയർ പാർട്സ് വ്യാപാരിയായ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഈ വികാരം പ്രതിധ്വനിച്ചു: “വ്യാപാരം വളരെയധികം കഷ്ടപ്പെടുന്നു. രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും നഷ്ടം നേരിടുന്നു – രണ്ടും ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രങ്ങളാണ്,” അദ്ദേഹം എഎഫ്പിയോട് പറഞ്ഞു.
അക്രമത്തിൽ ഒരാഴ്ചയ്ക്കിടെ 50 അഫ്ഗാൻ സിവിലിയൻമാർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 447 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി യുഎൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ മിഷൻ (UNAMA) തിങ്കളാഴ്ച അറിയിച്ചു. 23 സൈനികർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 29 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി ഒക്ടോബർ 12-ന് പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.