പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി ചൊവ്വാഴ്ച തൻ്റെ സർക്കാരിൻ്റെ ആദ്യ ഫെഡറൽ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്, യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ താരിഫുകളാൽ തകർന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നതിനാൽ കനേഡിയൻമാർ “ത്യാഗങ്ങൾ” പ്രതീക്ഷിക്കണമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും യുഎസ് വ്യാപാരത്തിൽ രാജ്യം ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ചെലവ് പദ്ധതി ഗണ്യമായ വെട്ടിക്കുറവുകളും “തലമുറ നിക്ഷേപങ്ങളും” കാണുമെന്ന് കാർണി പറഞ്ഞു.
2035 ഓടെ ജിഡിപിയുടെ 5% പ്രതിരോധത്തിനായി ചെലവഴിക്കാനുള്ള പുതിയ നാറ്റോ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധത നിറവേറ്റുന്നതിനായി കാനഡ ബില്യൺ കണക്കിന് ഡോളർ പ്രതിരോധ ചെലവുകൾക്കായി എങ്ങനെ നൽകുമെന്നും പദ്ധതി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ഫെഡറൽ കമ്മി C$70bn ($50bn; £38bn) കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ $51.7bn-ൽ നിന്ന് ഉയർന്നേക്കാമെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
സമ്പന്ന രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ G7 ഗ്രൂപ്പിൽ കാനഡയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ഏറ്റവും ശക്തമാക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത കാനഡയുടെയും യുകെയുടെയും മുൻ സെൻട്രൽ ബാങ്കറായ കാർണിയുടെ പ്രധാന പരീക്ഷണമായാണ് ധനകാര്യ പദ്ധതി കാണുന്നത്.
“ഞങ്ങൾ ഈ രാജ്യത്ത് വലിയ, ധീരമായ അപകടസാധ്യതകൾ ഏറ്റെടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. വീണ്ടും വേലികൾക്കായി ആടാനുള്ള സമയമാണിത്,” കഴിഞ്ഞ മാസം ബജറ്റിന് മുമ്പുള്ള പ്രസംഗത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
യുഎസുമായി പ്രാഥമികമായി വ്യാപാരം നടത്തുന്ന കാനഡയ്ക്ക് താരിഫ് ഷോക്കുകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക എക്സ്പോഷർ ഉണ്ട്.
അടുത്ത ദശകത്തിൽ യു.എസ് ഇതര കയറ്റുമതി ഇരട്ടിയാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യമാണ് താൻ സ്ഥാപിക്കുന്നതെന്ന് കാർണി പറഞ്ഞു.
വ്യാപാരത്തിലും കസ്റ്റംസിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന കെപിഎംജി കാനഡയിലെ പങ്കാളിയായ ജോയ് നോട്ട് ബിബിസിയോട് പറഞ്ഞു, “ഒരു വിപണിയിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറുന്ന സമയത്ത് കനേഡിയൻ കമ്പനികൾക്ക് സർക്കാർ പിന്തുണ ആവശ്യമാണ്”.
വിദേശത്തെ വ്യാപാര ദൗത്യങ്ങളിൽ യാത്ര ചെയ്യാനുള്ള പണം കണ്ടെത്തുന്നത് മുതൽ വിപണി ഗവേഷണം, പുതിയ വിപണികളിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ റെഗുലേറ്ററി അംഗീകാരങ്ങൾ നാവിഗേറ്റ് ചെയ്യൽ എന്നിവ വരെ അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
“ഞങ്ങൾ കണ്ട ചരിത്രപരമായ തടസ്സങ്ങൾ മറികടക്കാൻ സമയവും പണവും ആവശ്യമാണ്, അത് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് അവരെ തടഞ്ഞു”, മിസ് നോട്ട് പറഞ്ഞു.
ധനമന്ത്രി ഫ്രാങ്കോയിസ്-ഫിലിപ്പ് ഷാംപെയ്ൻ തിങ്കളാഴ്ച പുതിയ ഷൂകൾ വാങ്ങുമ്പോൾ “വീട്ടിൽ നിർമ്മിച്ചത്” എന്ന സന്ദേശത്തിന് അടിവരയിടുന്നു – ഫെഡറൽ ധനമന്ത്രിമാർക്കുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രീ-ബജറ്റ് പാരമ്പര്യം – ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പാദരക്ഷകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ക്യൂബെക്ക് ബിസിനസ്സിൽ, കാനഡയിലെ സായുധ സേനയ്ക്കും ആർസിഎംപി ഓഫീസർമാർക്കും.
കമ്പനി “ഒരു രാഷ്ട്രമെന്ന നിലയിൽ നമ്മൾ ആരാണെന്നതിൻ്റെ പ്രതീകമാണ്”, കമ്പനിയുടെ നിർമ്മാണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.
“ഞങ്ങൾ ആശ്രയത്വത്തിൽ നിന്ന് പ്രതിരോധത്തിലേക്ക്, അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ നിന്ന് സമൃദ്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്, ഈ രാജ്യത്തെ ശക്തമാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ചെയ്യാൻ പോകുന്നു,” ഷാംപെയ്ൻ പറഞ്ഞു.
ബജറ്റ് “നിക്ഷേപങ്ങളിൽ” ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞപ്പോൾ, അടുത്ത മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഫെഡറൽ പ്രവർത്തന ബജറ്റ് – സർക്കാർ പരിപാടികളിലെ ദൈനംദിന ചെലവുകൾ – സന്തുലിതമാക്കുമെന്നും കാർണി വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
വേനൽക്കാലത്ത്, ഫെഡറൽ മന്ത്രാലയങ്ങളോട് വരും വർഷങ്ങളിൽ പ്രോഗ്രാം ചെലവുകളിൽ നിന്ന് 15% വരെ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാനുള്ള വഴികൾ കണ്ടെത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു, കാരണം വ്യാപാര അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, ഭവന നിർമ്മാണം, താരിഫ്-ഇംപാക്റ്റഡ് വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പണം ചെലവഴിക്കാൻ സർക്കാർ സമ്പാദ്യം തേടുന്നു.
ചെലവ് പാക്കേജ് പാസാക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ പിന്തുണ കാർണിയുടെ ലിബറൽ പാർട്ടി എവിടെ കണ്ടെത്തുമെന്ന് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിൽ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് മൂന്ന് സീറ്റുകൾ കുറവുള്ള ലിബറലുകൾക്ക് ധനകാര്യ പദ്ധതി പാസാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് മറ്റൊരു കക്ഷിയെങ്കിലും ആവശ്യമാണ്.
വിശ്വാസവോട്ടായ ബജറ്റ് വോട്ട് പരാജയപ്പെട്ടാൽ കാനഡ ഒരു സ്നാപ്പ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ അഭിമുഖീകരിക്കും. വസന്തകാലത്ത് കനേഡിയൻമാർ ബാലറ്റ് ബോക്സിലേക്ക് പോയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഇത് ഒരു സാധ്യതയല്ലെങ്കിലും.
“മറ്റ് പാർട്ടികളൊന്നും ഇപ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല,” ടൊറൻ്റോ സർവകലാശാലയിലെ പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസ് പ്രൊഫസറായ എലിസബത്ത് മക്കാലിയൻ പറഞ്ഞു.
ഏപ്രിലിലെ വിനാശകരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനത്തിന് ശേഷം നേതൃമത്സരത്തിനിടയിലായ ഇടതുപക്ഷ എൻഡിപിയിൽ നിന്നാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പിന്തുണ ലഭിക്കുക.
ബജറ്റ് പാസാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി പാർലമെൻ്റിലെ ചില എൻഡിപി അംഗങ്ങൾ വോട്ടെടുപ്പിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് പ്രൊഫ മക്കാലിയൻ പറഞ്ഞു.
ബജറ്റിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ചെലവുചുരുക്കൽ നടപടികൾക്കെതിരെ പിന്നോട്ട് പോകാനുള്ള സാധ്യതയും കാർണി അഭിമുഖീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
യുഎസ്-മെക്സിക്കോ-കാനഡ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിൻ്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതിനാൽ മിക്ക ചരക്കുകളും ലെവികളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കനേഡിയൻ ഇറക്കുമതികൾക്ക് ട്രംപ് 35% താരിഫ് ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ലോഹങ്ങൾ, ഓട്ടോകൾ, തടികൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ആഗോള യുഎസ് താരിഫ് രാജ്യത്തെ ആ മേഖലകളെ പ്രത്യേകിച്ച് ബാധിക്കുന്നു.
വ്യാപാര അനിശ്ചിതത്വം കാനഡയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുകയും തൊഴിലില്ലായ്മ വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൻ്റെ സൂചനകളുണ്ട്.
2025ൽ രാജ്യത്തിൻ്റെ ജിഡിപി 1.2 ശതമാനവും 2026ൽ 1.1 ശതമാനവും 2027ൽ 1.6 ശതമാനവും വളരുമെന്ന് ബാങ്ക് ഓഫ് കാനഡ പ്രവചിക്കുന്നു.