2019-ൽ എത്യോപ്യയിൽ 157 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ വിമാനാപകടത്തിൽ, വിമാന നിർമ്മാതാക്കളായ ബോയിംഗിനെതിരായ കേസുകൾ ഈ ആഴ്ച ചിക്കാഗോയിലെ ഫെഡറൽ കോടതി ജൂറിക്ക് മുമ്പാകെ തുറക്കാനിരിക്കുന്ന രണ്ട് കേസുകളിൽ ഒരു ഇന്ത്യൻ ഇരയുടെ കുടുംബം ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഒരു ബോയിംഗ് 737 മാക്സ് ജെറ്റ്ലൈനർ തകർന്നതിന് ശേഷം ആറ് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾ നടത്തിയ ഡസൻ കണക്കിന് വ്യവഹാരങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും കമ്പനി തീർപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. ബോയിംഗിൻ്റെ ആസ്ഥാനം ഉണ്ടായിരുന്ന ചിക്കാഗോയിൽ ഇപ്പോൾ ഈ കേസുകളുടെ വിചാരണയിൽ പോലും, ജൂറി കമ്പനിയുടെ ബാധ്യത പരിശോധിക്കില്ല.
കെനിയയിൽ നിന്നുള്ള 28 കാരിയായ അമ്മ മേഴ്സി എൻഡിവോയുടെയും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള 36 കാരിയായ യുഎൻ കൺസൾട്ടൻ്റ് ശിഖ ഗാർഗിൻ്റെയും കുടുംബങ്ങൾക്ക് ബോയിംഗ് എത്ര തുക നൽകണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുക എന്നതാണ് എട്ട് പേരടങ്ങുന്ന ജൂറിയുടെ ചുമതല, എപി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ശിഖ ഗാർഗും മേഴ്സി എൻഡിവോയും ആരായിരുന്നു?
ആഡിസ് അബാബ ബോലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് പറന്നുയർന്ന് മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിലാണ് അപകടം.
അക്കൗണ്ടൻസിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ലണ്ടനിലെ ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്ത് മടങ്ങുകയായിരുന്നു മേഴ്സി എൻഡിവോയും ഭർത്താവും. അവർക്ക് ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 8 വയസ്സ് പ്രായമുള്ള ഒരു കൈക്കുഞ്ഞാണ് അവരുടെ മകൾ.
യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ഡെവലപ്മെൻ്റ് പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ കൺസൾട്ടൻ്റായ ശിഖ ഗാർഗ് മറ്റ് നിരവധി യാത്രക്കാരെപ്പോലെ കെനിയയിലെ നെയ്റോബിയിൽ നടക്കുന്ന യുഎൻ പരിസ്ഥിതി അസംബ്ലിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പോകുകയായിരുന്നു. അവൾ ഭർത്താവും മാതാപിതാക്കളുമാണ്.
‘ഡീപ്ലി സോറി’: ബോയിംഗ് പ്രസ്താവനയിൽ
അഡിസ് അബാബ അപകടത്തിന് അഞ്ച് മാസത്തിനുള്ളിൽ 189 യാത്രക്കാരും ജീവനക്കാരും കൊല്ലപ്പെട്ട ഇന്തോനേഷ്യൻ തീരത്ത് 737 മാക്സ് അപകടത്തിന് സമാനമായി എത്യോപ്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 302 ന് സംഭവിച്ചതിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും ബോയിംഗ് ഏറ്റെടുത്തു.
രണ്ട് അപകടങ്ങളിലും കൊല്ലപ്പെട്ട 346 യാത്രക്കാരുടെയും ജീവനക്കാരുടെയും കുടുംബങ്ങളോട് “അഗാധമായി ഖേദിക്കുന്നു” എന്ന് നവംബർ 3 ന് ഒരു പ്രസ്താവനയിൽ ബോയിംഗ് പറഞ്ഞു.
“അപകടങ്ങളിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണമായും ന്യായമായും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഞങ്ങൾ മുൻകൂർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ്, കൂടാതെ ഈ നടപടികളിലെ അപകടങ്ങളുടെ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു,” ബോയിംഗ് പറഞ്ഞു. കോടതിയിൽ തങ്ങളുടെ ക്ലെയിമുകൾ തുടരാനുള്ള കുടുംബങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെ മാനിക്കുന്നതായും അത് പറഞ്ഞു.
ബോയിംഗിനെതിരായ രണ്ട് അവകാശവാദങ്ങൾ എന്തിനെക്കുറിച്ചാണ്?
യുഎസ് ജില്ലാ ജഡ്ജി ജോർജ് ലൂയിസ് അലോൺസോയുടെ മുമ്പാകെ ഇപ്പോൾ തീർപ്പുകൽപ്പിക്കാത്ത രണ്ട് കേസുകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ വിചാരണയ്ക്ക് പോകാമായിരുന്ന അഞ്ച് ഹർജികളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.
എന്നാൽ യുഎസ് സർക്കാർ അടച്ചുപൂട്ടിയതിനാൽ രണ്ടെണ്ണം മാത്രമേ മുന്നോട്ടുപോകാൻ കഴിയൂവെന്ന് അലോൺസോ പറഞ്ഞു. ഒരു ജൂറിയെ എംപാനൽ ചെയ്യുകയും അഭിഭാഷകർ അവരുടെ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കുകയും ചെയ്തതിന് ശേഷവും, ഏതെങ്കിലും ഘട്ടത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടിലും കോടതിക്ക് പുറത്ത് ഒത്തുതീർപ്പിന് സാധ്യതയുണ്ട്.
മുൻകാല സെറ്റിൽമെൻ്റുകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ രഹസ്യാത്മകമാണ്, അവ പരസ്യമായി വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.
ഇതുവരെയുള്ള മധ്യസ്ഥശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടു. ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ചിക്കാഗോ അഭിഭാഷകനായ റോബർട്ട് ക്ലിഫോർഡ് എപിയോട് പറഞ്ഞു: “ഈ ജീവിതങ്ങളുടെ ബുദ്ധിശൂന്യവും തടയാവുന്നതുമായ നഷ്ടത്തിൻ്റെ പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം ബോയിംഗ് ഏറ്റെടുത്തു, എന്നിട്ടും ഈ തകർന്ന കുടുംബങ്ങൾക്കായി ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്താൻ അവർ നല്ല വിശ്വാസത്തിൽ മധ്യസ്ഥത വഹിച്ചിട്ടില്ല… അവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും നീതി ലഭ്യമാക്കാൻ ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചു.”
വിമാനത്തിന് എന്ത് സംഭവിച്ചു, എന്തുകൊണ്ടാണ് അത് തകർന്നത്?
സംഭവത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, 737 മാക്സ് പറന്നുയർന്ന നിമിഷം മുതൽ, “സ്റ്റിക്ക് ഷേക്കർ” എന്ന ഉപകരണം ക്യാപ്റ്റൻ്റെ കൺട്രോൾ കോളത്തെ വൈബ്രേറ്റ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി, വിമാനം സ്തംഭിച്ച് ആകാശത്ത് നിന്ന് വീഴുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
ആറ് മിനിറ്റോളം പൈലറ്റുമാർ വിമാനം പറത്താൻ പോരാടുന്നതിനിടെ അലാറം പൊട്ടിത്തെറിച്ചതായി എപി റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.
രണ്ട് ക്രാഷുകളിലും, ഒരൊറ്റ സെൻസറിൽ നിന്നുള്ള തെറ്റായ റീഡിംഗുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സോഫ്റ്റ്വെയർ വിമാനങ്ങളുടെ മൂക്ക് ആവർത്തിച്ച് താഴേക്ക് പതിച്ചു.
737 മാക്സ് വിമാനങ്ങൾക്കായി വികസിപ്പിച്ച ഫ്ലൈറ്റ് നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് കമ്പനി സർക്കാർ റെഗുലേറ്റർമാരെ വഞ്ചിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ച് യുഎസ് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ രണ്ട് അപകടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ബോയിംഗിനെതിരെ “വഞ്ചന നടത്താനുള്ള ഗൂഢാലോചന” കുറ്റം ചുമത്തി.
അത് അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ തന്നെ തുടരുന്നു.
ബോയിംഗ് മറ്റൊരു അനുബന്ധ കേസ് നേരിടുന്നു
യുഎസ് ജസ്റ്റിസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ് ടെക്സാസിലെ ഒരു ഫെഡറൽ ജഡ്ജിയോട് കുറ്റം തള്ളിക്കളയാനും പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരും ബോയിംഗും തമ്മിലുള്ള കരാറിന് അംഗീകാരം നൽകാനും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
1.1 ബില്യൺ ഡോളർ പിഴ, ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം, ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ നടപടികൾ എന്നിവ നൽകുന്നതിന് പകരമായി ബോയിംഗിനെ പ്രോസിക്യൂഷൻ ഒഴിവാക്കാൻ ഈ കരാർ അനുവദിക്കും.