കാനഡയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി തൻ്റെ ആദ്യത്തെ ഫെഡറൽ ബജറ്റ് മുന്നോട്ട് വെച്ചു, അത് കാനഡയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതിനും യുഎസ് താരിഫുകളുടെ വെല്ലുവിളിയെ നേരിടുന്നതിനുമുള്ള ഒരു അഭിലാഷ പദ്ധതി ആവിഷ്ക്കരിച്ചു.
ഗവൺമെൻ്റ് ഒരു “നിക്ഷേപ ബജറ്റ്” ബിൽ ചെയ്ത, ധനകാര്യ പദ്ധതി കാനഡയുടെ കമ്മി C$78bn ($55.3bn; £42.47bn) ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ചരിത്രത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയതാണ്.
ചെലവ് ആണ് അടുത്ത അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ കാനഡയിലേക്ക് C$1tn നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാനുള്ള പദ്ധതികളാൽ ഓഫ്സെറ്റ്, ഫെഡറൽ ഗവൺമെൻ്റ് വാദിക്കുന്നത് കൂടുതൽ നിയന്ത്രിത ചെലവുകൾ “സുപ്രധാനമായ സാമൂഹിക പരിപാടികളും” കാനഡയുടെ ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഫണ്ടിംഗും ഇല്ലാതാക്കും.
എന്നിരുന്നാലും, വരും വർഷങ്ങളിൽ ഫെഡറൽ തൊഴിലാളികളുടെ വലുപ്പം ഏകദേശം 10% കുറയ്ക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള വെട്ടിക്കുറവുകളുടെ രൂപരേഖ ബജറ്റ് ചെയ്യുന്നു.
കാനഡയുടെ ധനമന്ത്രി ഫ്രാൻസ്വാ ഫിലിപ്പ് ഷാംപെയ്ൻ ചൊവ്വാഴ്ച ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിൽ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചു.
കാനഡ “അഗാധമായ മാറ്റത്തിൻ്റെ സമയമാണ്” അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതെന്നും രാജ്യത്തിൻ്റെ അഭിവൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കാൻ “ധീരവും വേഗത്തിലുള്ളതുമായ നടപടി ആവശ്യമാണെന്നും” തൻ്റെ ബജറ്റ് പ്രസംഗത്തിൽ ഷാംപെയ്ൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
കാനഡയ്ക്കെതിരായ യുഎസ് താരിഫുകളുടെ ഫലമായി അനിശ്ചിതത്വത്തെയും സംരക്ഷണ നടപടികളുടെ ആവശ്യകതയെയും കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങളാണ് ബജറ്റിലുടനീളം പെപ്പർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നിലവിലുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത കനേഡിയൻ സാധനങ്ങൾക്ക് വിശാലമായ 35% ലെവി ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ സ്റ്റീൽ, അലുമിനിയം, ഓട്ടോമൊബൈൽ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക മേഖലകളിൽ താരിഫ് ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ വർഷമാദ്യം നടപ്പിലാക്കിയ ഈ ലെവികൾ, ആ മേഖലകളിലെ കനേഡിയൻ തൊഴിൽ നഷ്ടത്തിലേക്ക് നയിച്ചു, വ്യാപാര അനിശ്ചിതത്വം കാരണം കാനഡയിലെ നിക്ഷേപം തണുപ്പിക്കുമെന്ന് ബിസിനസ്സ് നേതാക്കൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ, “കാനഡയുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, മത്സരശേഷി, പ്രതിരോധശേഷി എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്” അടുത്ത അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ C$280bn ചെലവഴിക്കാൻ ബജറ്റ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
അടുത്ത ദശകത്തിൽ യുഎസ് ഇതര വിപണികളിലേക്കുള്ള കനേഡിയൻ കയറ്റുമതി ഇരട്ടിയാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തുറമുഖങ്ങളും മറ്റ് വ്യാപാര അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതും താരിഫുകൾ സ്വാധീനിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നേരിട്ടുള്ള ധനസഹായവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കാനഡയെ യുഎസിനേക്കാൾ ആകർഷകമായ ബിസിനസ്സ് സ്ഥലമാക്കി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, കാനഡയുടെ മത്സരശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പദ്ധതിയും ധനപരമായ അപ്ഡേറ്റ് വിശദീകരിക്കുന്നു.
കാലക്രമേണ കാനഡയിൽ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ സമയക്രമം കുറയ്ക്കുന്നതിനും നിയന്ത്രണ തടസ്സങ്ങൾ സുഗമമാക്കുന്നതിനുമുള്ള പദ്ധതിയാണ് ബജറ്റ് ആവിഷ്കരിക്കുന്നതെന്ന് സ്കോട്ടിയാബാങ്കിലെ ഇൻക്ലൂഷൻ ആൻഡ് റെസിലൻസ് ഇക്കണോമിക്സ് മേധാവി റെബേക്ക യംഗ് പറഞ്ഞു.
എന്നാൽ ജീവിതച്ചെലവുമായി മല്ലിടുന്ന കാനഡക്കാർക്ക് ബജറ്റിൻ്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ കഠിനമായ വിൽപ്പനയായിരിക്കുമെന്ന് അവർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
“അവർ ഈ ബജറ്റ് തുറക്കാൻ പോകുന്നു, പുതിയതൊന്നും (പിന്തുണ) കാണില്ല,” അവർ പറഞ്ഞു.
ബജറ്റ് തലമുറ ചെലവുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് കാർണി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് പോലെ “പരിവർത്തനം” ആകുമോ എന്ന് കാണേണ്ടതുണ്ടെന്ന് മിസ് യംഗ് പറഞ്ഞു.
“ഇവിടെയുള്ള ഈ നിക്ഷേപത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു ട്രില്യൺ ഡോളർ അൺലോക്ക് ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആ ട്രില്യണിലെത്താൻ ഒരുപാട് സംഭവിക്കേണ്ടതുണ്ട്,” അവർ പറഞ്ഞു.
പ്രതിരോധത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ, ബജറ്റ് അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 82 ബില്യൺ C$ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു-ദശാബ്ദങ്ങളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ധനസഹായം- ഈ വർഷത്തോടെ അതിൻ്റെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിൻ്റെ (ജിഡിപി) 2% അതിൻ്റെ സൈന്യത്തിനായി ചെലവഴിക്കാനുള്ള നാറ്റോ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതയ്ക്ക് അനുസൃതമായി കാനഡയെ എത്തിക്കുന്നു.
കാർണി ഗവൺമെൻ്റും AI-യിൽ വലിയ വാതുവെപ്പ് നടത്തുന്നു, സർക്കാർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ അതിവേഗം വളരുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സംയോജനവും ഉപയോഗവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് ഏകദേശം C$1bn നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
“ത്യാഗങ്ങളുടെ” ബജറ്റിന് മുന്നോടിയായി കാനഡക്കാർക്ക് കാർണി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. 2029-ഓടെ 40,000 തൊഴിൽ നഷ്ടത്തിന് കാരണമാകുന്ന ഫെഡറൽ ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ വലുപ്പം കുറയ്ക്കുന്നതും അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര സഹായവും പകർച്ചവ്യാധിക്ക് മുമ്പുള്ള തലത്തിലേക്ക് വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു.
സ്റ്റുഡൻ്റ് വിസകളിൽ കാര്യമായ വെട്ടിക്കുറവ് ഉൾപ്പെടെ, രാജ്യത്തേക്കുള്ള പുതിയ പ്രവേശനം “സ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ” അടുത്ത മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇമിഗ്രേഷൻ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ചെറുതായി കുറച്ചു.
ബജറ്റ് നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കാനഡയുടെ പാർലമെൻ്റ് പാസാക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാർണിയുടെ ലിബറൽ ഗവൺമെൻ്റിന് ഭൂരിപക്ഷത്തിന് മൂന്ന് സീറ്റുകൾ കുറവാണ്, അതായത് അതിൻ്റെ ധനകാര്യ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ മറ്റ് പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമാണ്.
ബജറ്റ് പാസാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നത് ഫെഡറൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് അപകടമുണ്ടാക്കും.
കാനഡയുടെ കമ്മി 42 ബില്യൺ ഡോളറായി നിലനിർത്തുന്ന ഒരു “താങ്ങാനാവുന്ന ബജറ്റ്” താൻ അന്വേഷിക്കുകയാണെന്ന് കൺസർവേറ്റീവ് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പിയറി പൊയ്ലിവർ ഇതിനകം സൂചന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അതിനിടെ, ഇടതുപക്ഷ ചായ്വുള്ള ന്യൂ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി അംഗങ്ങൾ “ചുരുക്കച്ചെലവ് ബജറ്റിനെ” പിന്തുണയ്ക്കില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു. എങ്ങനെ വോട്ട് ചെയ്യുമെന്ന് ഇരു പാർട്ടികളും ഇതുവരെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.
പ്രവചിക്കപ്പെട്ട വലിയ കമ്മിയിൽ, കാനഡയിൽ ഇപ്പോഴും G7 ലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ കമ്മി-ജിഡിപി അനുപാതമാണുള്ളത്, ജപ്പാന് പിന്നിൽ.