ടെഹ്റാൻ ഇനി രാജ്യത്തെ ഒരു സ്ഥലത്തും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഞായറാഴ്ച പറഞ്ഞു, ആറ്റോമിക് പ്രോഗ്രാമുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് പാശ്ചാത്യർക്ക് സൂചന നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഇറാൻ സന്ദർശിക്കുന്ന ഒരു അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് പത്രപ്രവർത്തകൻ്റെ ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി, 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ജൂണിൽ ഇസ്രയേലും അതിൻ്റെ സമ്പുഷ്ടീകരണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ അമേരിക്കയും ബോംബാക്രമണം നടത്തിയതിനെ തുടർന്നുള്ള ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ഇറാൻ സർക്കാരിൽ നിന്ന് ഇതുവരെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതികരണം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
“ഇറാനിൽ അപ്രഖ്യാപിത ആണവ സമ്പുഷ്ടീകരണമൊന്നുമില്ല. ഞങ്ങളുടെ എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും നിരീക്ഷണത്തിനു കീഴിലുമാണ്”, അരാഗ്ചി പറഞ്ഞു. “ഇപ്പോൾ സമ്പുഷ്ടീകരണമൊന്നുമില്ല, കാരണം ഞങ്ങളുടെ സൗകര്യങ്ങൾ – ഞങ്ങളുടെ സമ്പുഷ്ടീകരണ സൗകര്യങ്ങൾ – ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.”
ബോംബാക്രമണം നടന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് ഭീഷണിയിലാണെന്ന് ഇറാൻ പറയുന്നു
യുഎസുമായും മറ്റുള്ളവരുമായും ചർച്ചകൾ തുടരാൻ ഇറാന് എന്ത് ആവശ്യമുണ്ടെന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഇറാൻ്റെ സന്ദേശം “വ്യക്തമാണ്” എന്ന് അരാഗ്ചി പറഞ്ഞു.
സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനും ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സമാധാനപരമായ ഉപയോഗത്തിനും സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനുമുള്ള ഇറാൻ്റെ അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവാത്തതാണ്, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി തുടർന്നു. “ഞങ്ങൾക്ക് ഈ അവകാശമുണ്ട്, ഞങ്ങൾ അത് തുടർന്നും പ്രയോഗിക്കുന്നു, അമേരിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ഞങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുമെന്നും ഇത് ഇറാൻ്റെ അനിഷേധ്യമായ അവകാശമാണെന്നും ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും ഞങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്നും ഞങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.”
പ്രമുഖ ബ്രിട്ടീഷ് ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ നിന്നും മറ്റ് മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മറ്റ് പത്രപ്രവർത്തകർക്കൊപ്പം ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എപി റിപ്പോർട്ടർക്ക് ഇറാൻ സർക്കാർ മൂന്ന് ദിവസത്തെ വിസ അനുവദിച്ചു.
ഇറാൻ്റെ ആണവോർജ്ജ സംഘടനയുടെ തലവൻ മുഹമ്മദ് ഇസ്ലാമിയും ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ബോംബാക്രമണം നടന്ന സമ്പുഷ്ടീകരണ സൈറ്റുകളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ടെഹ്റാൻ ഭീഷണിയുണ്ടെന്ന് അവിടെ കൂടിയവരോട് പറഞ്ഞു. ആക്രമണത്തിന് ശേഷം മാസങ്ങളായി എപി വിശകലനം ചെയ്ത സാറ്റലൈറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് ഇറാൻ ഫോർഡോ, ഇസ്ഫഹാൻ, നടൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ സൈറ്റുകളിൽ കാര്യമായ ജോലികളൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നാണ്.
“ഞങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ സ്ഥിതി ഇതുവരെ മാറിയിട്ടില്ല. നിങ്ങൾ വാർത്തകൾ കാണുകയാണെങ്കിൽ, ഓരോ ദിവസവും മറ്റൊരു ആക്രമണത്തിന് ഞങ്ങൾ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതായി നിങ്ങൾ കാണും,” ഇസ്ലാമി പറഞ്ഞു. “നിങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും സ്പർശിച്ചാൽ നിങ്ങൾ ആക്രമിക്കപ്പെടുമെന്ന് എല്ലാ ദിവസവും ഞങ്ങളോട് പറയപ്പെടുന്നു.”
2015-ലെ ടെഹ്റാൻ ആണവ കരാറിൽ നിന്ന് 2018-ൽ യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അമേരിക്കയെ ഏകപക്ഷീയമായി പിൻവലിച്ചതിന് ശേഷം, ഇറാൻ 60 ശതമാനം പരിശുദ്ധി വരെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കുകയായിരുന്നു – ആയുധ-ഗ്രേഡ് നിലവാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹ്രസ്വവും സാങ്കേതികവുമായ ചുവടുവെപ്പ്.
2003 വരെ ഇറാന് സംഘടിത ആണവായുധ പദ്ധതിയുണ്ടെന്ന് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും ഐഎഇഎയും പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ടെഹ്റാൻ അതിൻ്റെ ആറ്റോമിക് പ്രോഗ്രാം സമാധാനപരമാണെന്ന് ദീർഘകാലം നിലനിർത്തുന്നു.
സെപ്റ്റംബറിൽ ആണവ പരിപാടിയുടെ പേരിൽ ഇറാനെതിരെ യുഎൻ ഉപരോധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിയിലൂടെ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും മുന്നോട്ട് പോയി.
ഐഎഇഎയുടെ ബോർഡ് ഓഫ് ഗവർണേഴ്സ് ഈ ആഴ്ച യോഗം ചേരും, ഈ സമയത്ത് ഏജൻസിയുമായി പൂർണമായി സഹകരിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതിൻ്റെ പേരിൽ ഇറാനെ ലക്ഷ്യമിടുന്ന പുതിയ പ്രമേയത്തിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നടന്നേക്കാം.
എന്നാൽ വാഷിംഗ്ടണിൻ്റെ ആവശ്യങ്ങൾ മാറിയാൽ യുഎസുമായി കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ നടത്താനുള്ള സാധ്യത അരാഗ്ചി തുറന്നിട്ടു.
“പരസ്പര താൽപ്പര്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിന് തുല്യവും ന്യായവുമായ ചർച്ചകൾക്ക്” തയ്യാറാണെന്ന് യുഎസ് ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ സമീപനം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ഉച്ചകോടിയിൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.
“അമേരിക്കക്കാരിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ഇതുവരെ കണ്ടത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അനുശാസിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ്, അത് പരമാവധിയും അതിരുകടന്നതുമാണ്. അത്തരം ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഒരു സംഭാഷണത്തിനുള്ള അവസരവും ഞങ്ങൾ കാണുന്നില്ല.”
ഇറാൻ ഉച്ചകോടി ‘ആക്രമണ’ത്തെ അപലപിച്ചു
ഇറാൻ്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ പൊളിറ്റിക്കൽ ആൻഡ് ഇൻ്റർനാഷണൽ സ്റ്റഡീസാണ് ഉച്ചകോടിക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചത്. “ആക്രമണത്തിന് കീഴിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം: ആക്രമണവും സ്വയം പ്രതിരോധവും” എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള കോൺഫറൻസിൽ ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയ വിശകലന വിദഗ്ധർ ജൂണിലെ 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ടെഹ്റാൻ്റെ വീക്ഷണം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, ജർമ്മൻ ചാൻസലർ ഫ്രെഡറിക് മെർസിൻ്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ പലരും പിടിച്ചെടുത്തു.
“ഇറാൻ നടത്തിയ പ്രതിരോധ പ്രതികരണം ശ്രദ്ധേയവും പ്രചോദനാത്മകവും ചരിത്രപരവും എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി ശുദ്ധവുമായിരുന്നു,” ഒരു ഇൻ്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസ് പ്രൊഫസറായ മുഹമ്മദ് കാസെം സജ്ജാദ്പൂർ എഴുതി. “ഇറാൻ രാഷ്ട്രത്തിൻ്റെ മാന്യവും ശുദ്ധവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ഇസ്രായേലിൻ്റെ വൃത്തികെട്ട പ്രവൃത്തികളെ ഒരാൾക്ക് എങ്ങനെ താരതമ്യം ചെയ്യാം?”
2020 ൽ യുഎസ് ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡിൻ്റെ പര്യവേഷണ നേതാവിൻ്റെ പേരിലുള്ള രക്തസാക്ഷി ജനറൽ ഖാസിം സുലൈമാനി ബിൽഡിംഗിനുള്ളിൽ നടന്ന ഉച്ചകോടിക്ക് പുറത്തുള്ള നടപ്പാതയിൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇസ്രായേൽ കൊലപ്പെടുത്തിയ കുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ.
എന്നാൽ യുദ്ധാനന്തരം ഇറാൻ ഒരു പ്രയാസകരമായ നിമിഷത്തിലാണ് സ്വയം കണ്ടെത്തുന്നത്. ടെഹ്റാൻ ആണവ പദ്ധതിയെച്ചൊല്ലിയുള്ള പിരിമുറുക്കം ഉയർന്ന നിലയിൽ തുടരുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ വ്യോമാക്രമണങ്ങൾക്കുള്ള വാതിൽ തുറന്നിടാൻ സാധ്യതയുള്ള രാജ്യത്തിൻ്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ ഇസ്രായേൽ തകർത്തു.
അതേസമയം, സാമ്പത്തിക സമ്മർദങ്ങളും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും ഇറാൻ്റെ ഷിയാ ദൈവാധിപത്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നത് തുടരുന്നു, നിർബന്ധിത ഹിജാബ് നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കണോ അതോ സർക്കാർ സബ്സിഡിയുള്ള ഗ്യാസോലിൻ വില ഉയർത്തണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഇതുവരെ തടഞ്ഞുവച്ചിരുന്നു, ഇവ രണ്ടും മുമ്പ് രാജ്യവ്യാപകമായി പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.