വെളിപ്പെടുത്തൽ: ഡൽഹിയുടെ ഭൂപടത്തിൽ കാണാവുന്ന തടാകങ്ങൾ കയ്യേറ്റങ്ങൾ കാരണം വറ്റിവരണ്ടു, എൻജിടിയുടെ ശാസനയ്ക്ക് ശേഷം റിപ്പോർട്ട് വെളിപ്പെടുത്തി – ഡൽഹി ഭൂപടത്തിൽ കാണുന്ന തടാകങ്ങൾ കയ്യേറ്റങ്ങൾ കാരണം വറ്റിപ്പോയി

ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണലിൻ്റെ (എൻജിടി) കർശന ഉത്തരവിന് പിന്നാലെ ഡൽഹി വനംവകുപ്പിൻ്റെ സമീപകാല റിപ്പോർട്ടിലാണ് ഇക്കാര്യം വെളിപ്പെടുത്തിയത്. ഫാം ഹൗസുകളും അനധികൃത ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളും ഇപ്പോൾ വെള്ളം മാത്രം കാണുന്നിടത്താണ് നിൽക്കുന്നത്. റവന്യൂ രേഖകളിൽ ഈ സ്രോതസ്സുകളുടെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 1.5 ലക്ഷം ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ കൂടുതലാണെന്നും എന്നാൽ പകുതിയോളം മാത്രമേ ഭൂമിയിൽ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂവെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

മാധ്യമ റിപ്പോർട്ട് സ്വമേധയാ സ്വീകരിച്ച്, 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ എൻജിടി ആവശ്യപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടിന് മറുപടിയായി, ഡിസിലിംഗ്, ഫെൻസിങ് തുടങ്ങിയ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കൈയേറ്റം നീക്കാനുള്ള നടപടി അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണെന്ന് വകുപ്പ് അറിയിച്ചു. ഭൂരിഭാഗം സ്രോതസ്സുകളും കാലാനുസൃതമാണെന്നും അതായത് മഴവെള്ളം നൽകുന്നവയാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ചിലത് എപ്പോഴും വെള്ളമാണ് (പെരിനിയൽ), എന്നാൽ ചെളിയും മാലിന്യവും കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കുന്നു. ഡൽഹി ഫോറസ്റ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റ് റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, അസോല ഭട്ടി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ ‘ബ്ലൂ ലേക്ക്’ (നീലി ജഹീൽ) നല്ല നിലയിലാണെങ്കിലും വെള്ളത്തിന് ആഴം കുറവാണ്.

എല്ലാ വർഷവും മൺസൂണിന് മുമ്പ് മണ്ണുനീക്കലും ബണ്ടിംഗും നടത്താറുണ്ടെന്ന് വകുപ്പ് അറിയിച്ചു. ഭാട്ടി കലാൻ ഗ്രാമമായ ജോഹറിൽ 15.673 ഹെക്ടർ ഭൂമിയിൽ കയ്യേറ്റമുണ്ട്. ഖസ്ര നമ്പറുകൾ 1873, 1874 എന്നിവ അബാദി (ഗ്രാമം) കൈവശപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. വകുപ്പ് ഫെൻസിങ് സ്ഥാപിച്ച് മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചെങ്കിലും പൂർണമായ ശുചീകരണം ഇനിയും നടന്നിട്ടില്ല. ഛത്തർപൂർ ക്ഷേത്രം ജോഹർ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം അനധികൃത കോളനിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഇവിടെ 14,180 ചതുരശ്ര മീറ്റർ സ്രോതസ്സ് ഇപ്പോൾ 20,746 ചതുരശ്ര മീറ്ററായി ചുരുങ്ങി. മൈദാൻ ഗർഹിയിലെ ഒരു നീരുറവ പൂർണമായും ഫാംഹൗസ് കൈയടക്കിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. 3 ബിഘ 5 ബിസ്‌വയിലെ ഖസ്‌റ നമ്പർ 1004/598-ൽ അനധികൃത നിർമാണമുണ്ട്. അടിയന്തര നടപടി സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഡൽഹിയിലെ ജലപ്രശ്നം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകുമെന്ന് പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ധർ കരുതുന്നു. അടുത്ത ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ നൽകുമെന്ന് വനംവകുപ്പ് ഉറപ്പുനൽകി.

സത്ബാരി, ദേവ്ലി, നെബ് സരായ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം.

വകുപ്പ് എസ്ഡിഎമ്മിന് കത്തയച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ സ്റ്റേ ടാസ്‌ക് ഫോഴ്‌സിൻ്റെ (എസ്‌ടിഎഫ്) നടപടി ഇപ്പോഴും അവശേഷിക്കുന്നു. ഷാഹുർപൂരിലെ ഖസ്ര 371-ൽ രാജ് വിദ്യാലയ കേന്ദ്രം 27 ബിഘ 18 ബിസ്വാ കൈവശപ്പെടുത്തി. ഇവിടെയും കുളം കാണാനില്ല. 21 സ്രോതസ്സുകളിൽ വേലികെട്ടലും മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കലും ശുചീകരണവും നടത്തി കൈയേറ്റം നീക്കിയെങ്കിലും 7-8 സ്ഥലങ്ങളിൽ വെള്ളം അവശേഷിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്. ദക്ഷിണ ഡൽഹിയിലെ സത്ബാരി, ദിയോലി, നെബ് സരായ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് പ്രശ്നം രൂക്ഷം.

ഈ 28 ജലസ്രോതസ്സുകളും ഡൽഹി തണ്ണീർത്തട അതോറിറ്റിയുടെ (വാഡ്) പട്ടികയിൽ നിന്ന് എടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് ഡൽഹിയിലെ 1080 ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ ഡെപ്യൂട്ടി കൺസർവേറ്റർ വിപുൽ പാണ്ഡെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞു. ഇവയെ നാല് ഫോറസ്റ്റ് ഡിവിഷനുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു (മധ്യം, വടക്ക്, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്). സൗത്ത് ഡിവിഷനിൽ പരമാവധി 21 സ്രോതസ്സുകളാണുള്ളത്, സെൻട്രലിലുള്ളത് 21 മാത്രമാണ്. മൊത്തത്തിൽ ഡൽഹിയിൽ 1080 ജലസ്രോതസ്സുകളാണുള്ളത്. ഇതിൽ 28 എണ്ണം വനമേഖലയ്ക്കുള്ളിലാണ്.

പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള പദ്ധതികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ഡൽഹിയിലെ ജലസ്രോതസ്സുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിന് വകുപ്പ് രണ്ട് തലത്തിലുള്ള പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും 10-25 ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മണ്ണുനീക്കലും ബണ്ടിംഗ് ജോലികളും ഉൾപ്പെടുന്നു, ഈ വർഷം മൺസൂണിന് മുമ്പ് മിക്ക ജോലികളും ചെയ്തു. നീണ്ട പദ്ധതി പ്രകാരം, എൻജിടിയുടെ പഴയ കേസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പ്രത്യേക ടാസ്‌ക് ഫോഴ്‌സിൻ്റെ (ഡിടിഎഫ്) അനധികൃത കൈയേറ്റം നീക്കുന്നതിനും നടപടിയെടുക്കുന്നതിനും റവന്യൂ വകുപ്പിൻ്റെ സഹായം തേടിയിട്ടുണ്ട്. ചെറിയ കുളങ്ങളുടെ ശുചീകരണ ജോലികൾ 10-14 ദിവസം കൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയും, അതേസമയം വലിയ ജലാശയങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ 20-25 ദിവസമെടുക്കും. കൈയേറ്റങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയ മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുകയും പുനരുദ്ധാരണത്തിൻ്റെ വേഗത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.