ബംഗ്ലാദേശിലെ ഇൻ്റർനാഷണൽ ക്രൈംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ കഴിഞ്ഞ വർഷം ധാക്കയിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭകർക്കെതിരെ നടത്തിയ അടിച്ചമർത്തലിൻ്റെ പേരിൽ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ “മനുഷ്യത്വത്തിനെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക്” വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു, ഇത് അവരെ പുറത്താക്കാനും ഇന്ത്യയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടാനും ഇടയാക്കി. പക്ഷപാതപരവും രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതവുമാണെന്ന് 78-കാരൻ പറഞ്ഞു.
കഴിഞ്ഞ വർഷം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും അവളുടെ ഭരണം പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് ഹസീന ഇന്ത്യയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. “നിയമവിരുദ്ധമായും ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമായും” അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തുവെന്നാരോപിച്ച് മുഹമ്മദ് യൂനസിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടക്കാല സർക്കാരിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് അവർ പ്രസ്താവനകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു.
ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ വിധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏറ്റവും പുതിയ അപ്ഡേറ്റുകൾ കാണുക ഇവിടെ.
പ്രേരണ, കൊല്ലാനുള്ള ഉത്തരവ്, അതിക്രമങ്ങൾ തടയാനുള്ള നിഷ്ക്രിയത്വം എന്നീ മൂന്ന് വകുപ്പുകളിൽ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ ഉത്തരവിനെതിരെ അവൾക്ക് അപ്പീൽ നൽകാൻ കഴിയുമോ?
ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ ഓപ്ഷനുകൾ എന്തൊക്കെയാണ്? അവൾക്ക് അപ്പീൽ നൽകാമോ?
ICT-BD നിയമം പറയുന്നത്, ഒരു കുറ്റവാളിക്ക് അവരുടെ കുറ്റത്തിനും ശിക്ഷയ്ക്കും എതിരെ അപ്പീൽ ചെയ്യാൻ അവകാശമുണ്ട്. 1973-ലെ ഇൻ്റർനാഷണൽ ക്രൈംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ നിയമത്തിൻ്റെ 21-ാം വകുപ്പ് പറയുന്നത് “ഒരു ട്രൈബ്യൂണൽ ശിക്ഷിച്ച ഏതെങ്കിലും കുറ്റകൃത്യത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിക്ക് ബംഗ്ലാദേശിലെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ അപ്പീൽ ഡിവിഷനിൽ അപ്പീൽ നൽകാൻ അവകാശമുണ്ട്…”
എന്നിരുന്നാലും, ഹസീനയെ ഹാജരാകാതെ ശിക്ഷിക്കുകയും അവളെ “പിടിത്തം” എന്ന് കോടതി നേരത്തെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒളിച്ചോടിയവർക്ക് കുറ്റകരമായ ഉത്തരവുകൾക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ബംഗ്ലാദേശി അഭിഭാഷകർ പറഞ്ഞു.
ഉത്തരവിനെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ അപ്പീൽ ഡിവിഷനിൽ അപ്പീൽ നൽകാൻ കുറ്റവാളിയെ ഒന്നുകിൽ അറസ്റ്റുചെയ്യുകയോ കീഴടങ്ങുകയോ ചെയ്യണമെന്നാണ് നിയമം പറയുന്നതെന്ന് പ്രോസിക്യൂട്ടർ ഗാസി മൊനവർ ഹുസൈൻ തമീം ദി ഡെയ്ലി സ്റ്റാറിനോട് പറഞ്ഞു.
“വിധി വന്ന് 30 ദിവസത്തിനകം അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കണം, അപ്പീൽ ഡിവിഷൻ ഫയൽ ചെയ്ത് 60 ദിവസത്തിനകം അത് തീർപ്പാക്കണമെന്ന് നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ബംഗ്ലാദേശിലെ ദി ബിസിനസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് പ്രകാരം ഹസീന “പിടിത്തം” ആയതിനാൽ അപ്പീൽ ഫയൽ ചെയ്യാൻ നിയമപരമായ അവകാശമില്ലെന്ന് ഐസിടി ചീഫ് പ്രോസിക്യൂട്ടർ താജുൽ ഇസ്ലാമും പറഞ്ഞു.
“പ്രതികൾക്ക് വേണമെങ്കിൽ 30 ദിവസത്തിനകം സുപ്രീം കോടതിയിൽ അപ്പീൽ ഫയൽ ചെയ്യാം. എന്നാൽ ഒരു പിടികിട്ടാപുള്ളിക്കും അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, കാരണം ഒരു പിടികിട്ടാപ്പുള്ളിക്ക് നിയമപരമായ അവകാശമില്ല. അപ്പീൽ ചെയ്യാൻ, അവർ ബംഗ്ലാദേശിൽ വന്ന് കീഴടങ്ങി ജയിലിൽ പോകണം.”
ഹസീന കീഴടങ്ങുകയോ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ മാത്രമേ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് അപ്പീൽ നൽകാൻ കഴിയൂ എന്ന് ഹസീനയുടെ പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകൻ എംഡി അമീർ ഹൊസൈൻ പറഞ്ഞു.
ഉത്തരവിനെതിരെ ഷെയ്ഖ് ഹസീന അപ്പീൽ നൽകുമോ?
ഹസീനയുടെ മകനും ഉപദേശകനുമായ സജീബ് വാസേദ് പറഞ്ഞു റോയിട്ടേഴ്സ് അവാമി ലീഗിൻ്റെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ ബംഗ്ലാദേശിൽ ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാർ അധികാരമേറ്റില്ലെങ്കിൽ ഉത്തരവിനെതിരെ അപ്പീൽ നൽകില്ല എന്ന വിധിക്ക് മുമ്പ്.
“ഐസിടിയിൽ എനിക്കെതിരെ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങൾ ഞാൻ പൂർണ്ണമായും നിഷേധിക്കുന്നു,” ഉത്തരവിന് ശേഷം മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു.