ഗുജറാത്തിലെ ഗോധ്രയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിക്കുന്ന 11 പ്രതികളെ ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് വിട്ടയച്ചു. ബിൽക്കീസ് ബാനോയെ കൂട്ടബലാത്സംഗം ചെയ്തതിനും കുടുംബത്തിലെ ഏഴുപേരെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനും ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചവരായിരുന്നു ഇവരെല്ലാം. പ്രതികളെ വിട്ടയച്ചതിന് ശേഷം ബിൽക്കിസ് ബാനോയും കുടുംബവും തീരുമാനത്തിൽ നിരാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. തന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും സുരക്ഷ ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനോട് ബിൽക്കിസ് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ആരാണ് ബിൽക്കിസ് ബാനോ? കേസിലെ പ്രതികൾക്ക് എന്ത് ശിക്ഷയാണ് ലഭിച്ചത്? എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബലാത്സംഗ, കൊലപാതക കുറ്റവാളികളെ വിട്ടയച്ചത്? ബിൽക്കിസിന് ഇപ്പോൾ എന്തെല്ലാം ഓപ്ഷനുകൾ ഉണ്ട്? നമുക്ക് അറിയാം…
ആരാണ് ബിൽക്കിസ് ബാനോ, 2002ൽ അവൾക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?
2002 ഫെബ്രുവരി 27 ന് ഗോധ്ര സ്റ്റേഷന് സമീപം സബർമതി എക്സ്പ്രസിന് തീയിട്ടു. അയോധ്യയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയ 59 തീർഥാടകരാണ് അപകടത്തിൽ മരിച്ചത്. സംഭവത്തെ തുടർന്ന് ഗുജറാത്തിൽ കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. 2002 മാർച്ച് 3 ന് ബിൽക്കിസിന്റെ കുടുംബത്തിലേക്ക് കലാപത്തിന്റെ തീ പടർന്നു. അന്ന് 21 കാരനായ ബിൽക്കിസിന്റെ കുടുംബത്തിൽ ബിൽക്കീസും മൂന്നര വയസ്സുള്ള മകളും ഉൾപ്പെടെ 15 പേർ ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്ലെഡ്ജുകളും വാളുകളും മറ്റ് ആയുധങ്ങളുമായി 20-30 പേർ ബിൽക്വിസിന്റെ കുടുംബത്തെ ആക്രമിച്ചതായി കുറ്റപത്രത്തിൽ പറയുന്നു. ഇതിൽ 11 പേർ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

ബിൽക്കിസിനെയും അമ്മയെയും കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് മൂന്ന് സ്ത്രീകളെയും കലാപകാരികൾ ബലാത്സംഗം ചെയ്തു. അവർ എല്ലാവരെയും നിഷ്കരുണം മർദ്ദിച്ചു. 17 കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ ഏഴുപേരും ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചു. ആറുപേരെ കാണാതായി. മൂന്ന് ജീവൻ മാത്രമാണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്. ഇവരിൽ ബിൽക്വിസും കുടുംബത്തിലെ ഒരു പുരുഷനും മൂന്ന് വയസ്സുള്ള കുട്ടിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഭവം നടക്കുമ്പോൾ ബിൽക്കിസ് അഞ്ച് മാസം ഗർഭിണിയായിരുന്നു. കലാപകാരികളുടെ ക്രൂരതയ്ക്ക് ശേഷം, ബിൽക്കിസ് ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം അബോധാവസ്ഥയിൽ തുടർന്നു.
സംഭവത്തിന് ശേഷം എന്ത് സംഭവിച്ചു?
സംഭവത്തിന് ശേഷം ബിൽക്കിസ് ലിംഖേഡ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെത്തി. അവിടെ അദ്ദേഹം പരാതി നൽകി. പരാതി നൽകിയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ സോമാഭായ് ഘോരി ഭൗതിക വസ്തുതകൾ മറച്ചുവെക്കുകയും ബിൽക്കിസിന്റെ പരാതി വളച്ചൊടിക്കുകയും ചെയ്തതായി സിബിഐ പറയുന്നു. ഗോധ്രയിലെ ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പിലെത്തിയപ്പോൾ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്കായി സർക്കാർ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷനും സുപ്രീം കോടതിയും ഇടപെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ബിൽക്കിസിന്റെ കേസ് സിബിഐ അന്വേഷണത്തിന് വിട്ടു.
സിബിഐ അന്വേഷണം മുതൽ ശിക്ഷ വരെ എന്ത് സംഭവിച്ചു?
കേസിൽ സിബിഐ പുതിയ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ പോസ്റ്റ്മോർട്ടം ശരിയായ രീതിയിലായിരുന്നില്ലെന്ന് അന്വേഷണത്തിൽ വ്യക്തമായി. ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ കണ്ടെടുത്ത സി.ബി.ഐ അന്വേഷണത്തിൽ ഒരു മൃതദേഹത്തിലും തലയോട്ടി പോലുമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. പോസ്റ്റ്മോർട്ടത്തിന് ശേഷം മൃതദേഹങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനാകാത്ത വിധം തലവെട്ടിയെന്നാണ് സിബിഐ പറയുന്നത്.
കേസിന്റെ വിചാരണ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ബിൽക്കീസ് ബാനുവിന് വധഭീഷണി തുടങ്ങി. ഇതിന് ശേഷം വിചാരണ ഗുജറാത്തിന് പുറത്ത് മഹാരാഷ്ട്രയിലേക്ക് മാറ്റി. ആറ് പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഒരു ഡോക്ടറും ഉൾപ്പെടെ 19 പേർക്കെതിരെ മുംബൈ കോടതിയിൽ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു. 2008 ജനുവരിയിൽ പ്രത്യേക കോടതി 11 പ്രതികളെ ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം, നിയമവിരുദ്ധമായി സംഘം ചേരൽ തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ശിക്ഷിച്ചു. അതേസമയം, ബിൽക്കീസിന്റെ റിപ്പോർട്ട് എഴുതിയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ, പ്രതികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ തെറ്റായ റിപ്പോർട്ട് എഴുതിയതിന് കോടതി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. അതേസമയം മറ്റ് ഏഴ് പ്രതികളെ തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ വെറുതെവിട്ടു. അതേ സമയം പ്രതികളിലൊരാൾ വിചാരണയ്ക്കിടെ മരിച്ചു.
ജസ്വന്ത്ഭായ് നായി, ഗോവിന്ദ്ഭായ് നായ്, നരേഷ് കുമാർ മോർധിയ (പരേതൻ), ശൈലേഷ് ഭട്ട്, രാധേശ്യാം ഷാ, ബിപിൻ ചന്ദ്ര ജോഷി, കേസർഭായ് വൊഹാനിയ, പ്രദീപ് വൊഹാനിയ, ബകഭായ് വൊഹാനിയ, രാജുഭായ് സോണി, നിതേഷ് ഭട്ട്, നിതേഷ് ഭട്ട് എന്നിവരാണ് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട 11 പ്രതികൾ. സോമാഭായ് ഘോരി പങ്കെടുത്തു. ജസ്വന്ത്, ഗോവിന്ദ്, നരേഷ് എന്നിവരെ ബിൽക്കീസ് ബലാത്സംഗം ചെയ്തു. അതേ സമയം ബിൽക്കീസിന്റെ മകൾ സലീഹയെ ശൈലേഷ് നിലത്തിട്ട് കൊലപ്പെടുത്തി.
കൂട്ടബലാത്സംഗക്കേസിൽ 11 പേരുടെ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷ 2017 മേയിൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു. അതേസമയം, പോലീസുകാരും ഡോക്ടറും ഉൾപ്പെടെ ബാക്കിയുള്ള ഏഴുപേരെ വെറുതെവിട്ടു. 2019 ഏപ്രിലിൽ ബിൽക്കിസിന് 50 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരമായി രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം നൽകണമെന്ന് ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനോട് സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.
എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബലാത്സംഗ, കൊലപാതക കുറ്റവാളികളെ വിട്ടയച്ചത്?
11 പ്രതികളിൽ ഒരാളായ രാധശ്യാം ഷായാണ് മാപ്പ് ആവശ്യപ്പെട്ട് സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകിയത്. ഹർജിയിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനോട് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിന് പിന്നാലെ ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. ഈ സമിതി മാപ്പ് അപേക്ഷ സ്വീകരിച്ചു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ഇവരെ വിട്ടയച്ചത്.
ഏത് നിയമപ്രകാരമാണ് കുറ്റവാളികളെ വിട്ടയച്ചത്?
ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 72, 161 പ്രകാരം കോടതി ശിക്ഷിച്ചവരുടെ ശിക്ഷ ഇളവ് ചെയ്യാനും മാപ്പ് നൽകാനും സസ്പെൻഡ് ചെയ്യാനും രാഷ്ട്രപതിക്കും ഗവർണർക്കും അധികാരമുണ്ട്. തടവുകാർ ഒരു സംസ്ഥാന വിഷയമായതിനാൽ, ക്രിമിനൽ നടപടി ചട്ടത്തിന്റെ (സിആർപിസി) സെക്ഷൻ 432 പ്രകാരം ശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള അധികാരവും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും, സിആർപിസിയുടെ 433 എ വകുപ്പ് പ്രകാരം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ചില നിയന്ത്രണങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വധശിക്ഷയോ ജീവപര്യന്തമോ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു കുറ്റവാളിയെ പതിനാല് വർഷത്തിൽ കുറയാത്ത ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചില്ലെങ്കിൽ ജയിൽ മോചിതനാകാൻ കഴിയില്ല. മാപ്പ് അപേക്ഷ നൽകിയ രാധശ്യാം 15 വർഷവും നാല് മാസവും ജയിലിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു.
ബിൽക്കിസിന് ഇപ്പോൾ എന്തെല്ലാം ഓപ്ഷനുകൾ ഉണ്ട്?
നിങ്ങൾക്ക് വേണമെങ്കിൽ, സർക്കാരിന്റെ ഈ ഉത്തരവിനെ ഹൈക്കോടതിയിലോ സുപ്രീം കോടതിയിലോ ചോദ്യം ചെയ്യാം. സർക്കാരിന്റെ ഈ ഉത്തരവും മറ്റേതൊരു സർക്കാർ ഉത്തരവിനെയും പോലെ വെല്ലുവിളിക്കാവുന്നതാണ്.
വിപുലീകരണം
ഗുജറാത്തിലെ ഗോധ്രയിൽ ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിക്കുന്ന 11 പ്രതികളെ ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് വിട്ടയച്ചു. ബിൽക്കീസ് ബാനോയെ കൂട്ടബലാത്സംഗം ചെയ്തതിനും കുടുംബത്തിലെ ഏഴുപേരെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനും ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചവരായിരുന്നു ഇവരെല്ലാം. പ്രതികളെ വിട്ടയച്ചതിന് ശേഷം ബിൽക്കിസ് ബാനോയും കുടുംബവും തീരുമാനത്തിൽ നിരാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. തന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും സുരക്ഷ ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനോട് ബിൽക്കിസ് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ആരാണ് ബിൽക്കിസ് ബാനോ? കേസിലെ പ്രതികൾക്ക് എന്ത് ശിക്ഷയാണ് ലഭിച്ചത്? എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബലാത്സംഗ, കൊലപാതക കുറ്റവാളികളെ വിട്ടയച്ചത്? ബിൽക്കിസിന് ഇപ്പോൾ എന്തെല്ലാം ഓപ്ഷനുകൾ ഉണ്ട്? നമുക്ക് അറിയാം…
ആരാണ് ബിൽക്കിസ് ബാനോ, 2002ൽ അവൾക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?
2002 ഫെബ്രുവരി 27 ന് ഗോധ്ര സ്റ്റേഷന് സമീപം സബർമതി എക്സ്പ്രസിന് തീയിട്ടു. അയോധ്യയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയ 59 തീർഥാടകരാണ് അപകടത്തിൽ മരിച്ചത്. സംഭവത്തെ തുടർന്ന് ഗുജറാത്തിൽ കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. 2002 മാർച്ച് 3 ന് ബിൽക്കിസിന്റെ കുടുംബത്തിലേക്ക് കലാപത്തിന്റെ തീ പടർന്നു. അന്ന് 21 കാരനായ ബിൽക്കിസിന്റെ കുടുംബത്തിൽ ബിൽക്കീസും മൂന്നര വയസ്സുള്ള മകളും ഉൾപ്പെടെ 15 പേർ ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്ലെഡ്ജുകളും വാളുകളും മറ്റ് ആയുധങ്ങളുമായി 20-30 പേർ ബിൽക്വിസിന്റെ കുടുംബത്തെ ആക്രമിച്ചതായി കുറ്റപത്രത്തിൽ പറയുന്നു. ഇതിൽ 11 പേർ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

ബിൽക്കിസിനെയും അമ്മയെയും കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് മൂന്ന് സ്ത്രീകളെയും കലാപകാരികൾ ബലാത്സംഗം ചെയ്തു. അവർ എല്ലാവരെയും നിഷ്കരുണം മർദ്ദിച്ചു. 17 കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ ഏഴുപേരും ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചു. ആറുപേരെ കാണാതായി. മൂന്ന് ജീവൻ മാത്രമാണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്. ഇവരിൽ ബിൽക്വിസും കുടുംബത്തിലെ ഒരു പുരുഷനും മൂന്ന് വയസ്സുള്ള കുട്ടിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഭവം നടക്കുമ്പോൾ ബിൽക്കിസ് അഞ്ച് മാസം ഗർഭിണിയായിരുന്നു. കലാപകാരികളുടെ ക്രൂരതയ്ക്ക് ശേഷം, ബിൽക്കിസ് ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം അബോധാവസ്ഥയിൽ തുടർന്നു.