ടെഹ്റാൻ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉപേക്ഷിക്കുകയോ വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്നുള്ള സൈനിക സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങുകയോ ചെയ്യില്ലെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി വ്യക്തമാക്കിയതോടെ, യുഎസുമായുള്ള ആണവ ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ ഇറാൻ ഞായറാഴ്ച നിലപാട് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
യു.എസ്.എസ് എബ്രഹാം ലിങ്കൺ വിമാനവാഹിനിക്കപ്പൽ അറബിക്കടലിൽ എത്തിയതുൾപ്പെടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ യുഎസ് സൈനിക ശേഖരണത്തെയും അദ്ദേഹം തള്ളിക്കളഞ്ഞു, “ഈ മേഖലയിലെ അവരുടെ സൈനിക വിന്യാസം ഞങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നില്ല”.
ടെഹ്റാനിലെ ഒരു ഫോറത്തിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അരാഗ്ചി, ഇറാന് യുഎസിൽ വലിയ വിശ്വാസമില്ലെന്നും വാഷിംഗ്ടൺ ചർച്ചകൾക്ക് ആത്മാർത്ഥമായി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനാണോ എന്ന് സംശയിക്കുന്നതായും എഎഫ്പി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
‘നമ്മുടെ പെരുമാറ്റം നിർദേശിക്കാൻ ആർക്കും അവകാശമില്ല’
യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിൽ ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയും അരാഗ്ചി തള്ളിക്കളഞ്ഞു, തന്ത്രത്തെക്കാൾ പരമാധികാരത്തിൻ്റെ കാര്യമായി അതിനെ രൂപപ്പെടുത്തി.
“എന്തുകൊണ്ടാണ് സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിനായി ഞങ്ങൾ ഇത്രയധികം നിർബന്ധിക്കുന്നത്, ഒരു യുദ്ധം ഞങ്ങളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചാലും അത് ഉപേക്ഷിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു? കാരണം ഞങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റം നിർദ്ദേശിക്കാൻ ആർക്കും അവകാശമില്ല,” ഫോറത്തിൽ അരാഗ്ചി പറഞ്ഞു.
വെള്ളിയാഴ്ച ഒമാനിൽ ഇറാനും അമേരിക്കയും ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ അഭിപ്രായപ്രകടനം. കഴിഞ്ഞ വർഷം ജൂണിൽ ഇറാനുമായി ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഇത്തരമൊരു ചർച്ചകൾ ഇതാദ്യമാണ്.
ആണവ മുന്നണിയിലെ പരിമിതമായ ചുവടുകൾക്ക് പകരമായി ഇറാൻ യുഎസ് സാമ്പത്തിക ഉപരോധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം തേടുന്നു. ഫോറത്തിൽ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി പറഞ്ഞു, “ആണവ പരിപാടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രാജ്യത്തിന് ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുന്ന നടപടികൾ” വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
എന്നിരുന്നാലും, നിലവിലുള്ള “ഉപരോധങ്ങളും സൈനിക നടപടികളും യഥാർത്ഥ ചർച്ചകൾ നടത്താനുള്ള മറുഭാഗത്തിൻ്റെ (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്) ഗൗരവത്തെയും സന്നദ്ധതയെയും കുറിച്ച് സംശയം ജനിപ്പിക്കുന്നു,” AFP റിപ്പോർട്ട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
അണുബോംബിൽ
വാഷിംഗ്ടണുമായുള്ള ചർച്ചകൾ സംബന്ധിച്ച് ടെഹ്റാൻ അതിൻ്റെ പ്രധാന സഖ്യകക്ഷികളും “തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളികളായ” ചൈനയുമായും റഷ്യയുമായും ഏകോപനം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ അരാഗ്ചി പറഞ്ഞു.
“അവർ നമ്മുടെ അണുബോംബിനെ ഭയപ്പെടുന്നു, ഞങ്ങൾ ഒരെണ്ണം അന്വേഷിക്കുന്നില്ല. വൻശക്തികളോട് ‘ഇല്ല’ എന്ന് പറയാനുള്ള ശക്തിയാണ് ഞങ്ങളുടെ അണുബോംബ്,” അരാഗ്ചി പറഞ്ഞു.
മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഏക ആണവ സായുധ രാഷ്ട്രമെന്ന് പരക്കെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും ഇസ്രായേലും ഇറാൻ ഒരു അണുബോംബ് തേടുന്നതായി ആരോപിക്കുന്നു, ടെഹ്റാൻ സ്ഥിരമായി ഇത് നിഷേധിച്ചു.
അതേസമയം, ആണവ പ്രശ്നത്തിന് അതീതമായി ചർച്ചകൾ നടക്കണമെന്ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇറാൻ്റെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പദ്ധതിയും മേഖലയിലുടനീളമുള്ള സായുധ സംഘങ്ങൾക്കുള്ള പിന്തുണയും ചർച്ചയുടെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുന്നു.
ഈ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ഇറാൻ പലതവണ വിസമ്മതിച്ചു.
രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഭരണ വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങളെത്തുടർന്ന് ഇറാൻ സർക്കാർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത തീവ്രമായ അടിച്ചമർത്തലിന് ശേഷമാണ് ഏറ്റവും പുതിയ നയതന്ത്ര മുന്നേറ്റം അരങ്ങേറിയത്.
ട്രംപിൻ്റെ സൈനിക മുന്നേറ്റം
നയതന്ത്ര മുന്നണി നിലനിർത്തുന്നതിനിടയിൽ, ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അതിൻ്റെ സൈനിക നിലപാടുകൾ ഇരട്ടിയാക്കി. യുഎസ് പ്രതിനിധി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നറും ശനിയാഴ്ച ആണവശക്തിയുള്ള യുഎസ്എസ് എബ്രഹാം ലിങ്കൺ സന്ദർശിച്ചതായി എഎഫ്പി ഉദ്ധരിച്ച് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (സെൻ്റ്കോം) അറിയിച്ചു.
ട്രംപ് “അർമാഡ” എന്ന് വിളിക്കുന്ന കപ്പൽ, വിശാലമായ സൈനിക ബിൽഡ്-അപ്പിൻ്റെ ഭാഗമായി ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് ഈ മേഖലയിലേക്ക് അയച്ചു, ഇത് ഗൾഫിൽ നിലയുറപ്പിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ഒമാൻ ചർച്ചകൾ “വളരെ മികച്ചത്” എന്ന് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടും ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ “ഒരു പടി മുന്നോട്ട് പോകും” എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും ടെഹ്റാനെതിരെ സമ്മർദ്ദം തുടരുകയാണ്.
ആദ്യ റൗണ്ട് ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, ഇറാനുമായി ഇപ്പോഴും വ്യാപാരം നടത്തുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് പുതിയ താരിഫ് ചുമത്തുന്ന എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഉത്തരവിൽ ട്രംപ് ഒപ്പുവച്ചു. ഇറാൻ്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഷിപ്പിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളെയും കപ്പലുകളെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് യുഎസ് പുതിയ ഉപരോധങ്ങളും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
(AFP ഇൻപുട്ടുകൾക്കൊപ്പം)