തിങ്കളാഴ്ച ജിമ്മി ലായിയെ 20 വർഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിച്ചത് പ്രസാധകരോട് കാണിക്കുന്ന കടുത്ത അനീതിയാണ്, എന്നാൽ ഇത് ഒരു യുഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകാത്മക അന്ത്യം കുറിക്കുന്നു. 1997 ന് ശേഷം 50 വർഷത്തേക്ക് സ്വയംഭരണം വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഹോങ്കോംഗ് ഇപ്പോൾ ബെയ്ജിംഗിൻ്റെ ഇരുമ്പ് ബൂട്ടിന് കീഴിലാണെന്ന് ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.
2020-ൽ ജിമ്മി ലായി.
രാജ്യദ്രോഹം, വിദേശ ശക്തികളുമായി ഒത്തുകളിക്കുന്നതിനുള്ള ഗൂഢാലോചന എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി ആപ്പിൾ ഡെയ്ലി ഉടമയുടെ 26 മാസത്തെ വിചാരണയാണ് ശിക്ഷാവിധി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. എന്നാൽ, ചൈനയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ, ഹോങ്കോങ്ങിനെ ഒരു തരിശു പാറയിൽ നിന്ന് പ്രത്യാശയുടെയും അവസരങ്ങളുടെയും വിളക്കുമാടമാക്കി മാറ്റിയ സ്വാതന്ത്ര്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാമെന്ന വലിയ സ്വപ്നത്തിൻ്റെ അവസാനവും ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.
1984-ൽ ബ്രിട്ടനും ചൈനയും ചേർന്ന് ചൈനയുടെ പരമാധികാരത്തിലേക്കുള്ള ഹോങ്കോങ്ങിൻ്റെ തിരിച്ചുവരവിൻ്റെ നിബന്ധനകൾ നിരത്തി സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചപ്പോൾ ഹോങ്കോങ്ങിൻ്റെ ഭാവിയെ കുറിച്ച് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ചോദ്യമായിരുന്നു ഇത്. ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പോള സമൂഹത്തിന് ആവശ്യമായ അവകാശങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും ചൈനയിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുമോ? സങ്കടകരമായ അനുഭവം ഇല്ല എന്ന് പറഞ്ഞു, ഞങ്ങൾ ആ സമയത്ത് ഞങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചു.
40-ലധികം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഞങ്ങൾ എഴുതിയ പ്രഖ്യാപനത്തിൻ്റെ സാരാംശം, “അഞ്ച് ദശലക്ഷം സ്വതന്ത്രരായ ആളുകൾക്ക് അവരുടെ ഭാവി ഉടൻ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് സഹിഷ്ണുതയ്ക്കോ സ്ഥിരതയ്ക്കോ പേരില്ലാത്ത ഒരു ഏകാധിപത്യ സർക്കാർ ആയിരിക്കും എന്നതാണ്.” ആ എഡിറ്റോറിയൽ “വാഗ്ദാനങ്ങൾ, വാഗ്ദാനങ്ങൾ” എന്ന തലക്കെട്ടായിരുന്നു.
ജിമ്മി ലായ്ക്കൊപ്പം, ഞങ്ങളുടെ ഭയം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 20 വർഷത്തെ ശിക്ഷ 78 കാരനായ പത്രപ്രവർത്തകൻ്റെ വധശിക്ഷയും ആകാം. ആരോഗ്യനില മോശമായ അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഏകാന്തതടവിൽ ചെലവഴിച്ചു, സൂര്യപ്രകാശം തടയാൻ ഏകാന്തമായ ജാലകം ഉറപ്പിച്ചു. വഴിയിൽ, ഹോങ്കോംഗ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അഭിഭാഷകനെ നിരസിക്കുകയും കോടതി ഉത്തരവില്ലാതെ പത്രം മോഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. ആറ് മുൻ ആപ്പിൾ ഡെയ്ലി എക്സിക്യൂട്ടീവുകൾക്കും തിങ്കളാഴ്ച ഒന്നിലധികം വർഷത്തെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിച്ചു.
ബ്രിട്ടൻ്റെ കീഴിൽ ഹോങ്കോംഗ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് ഇങ്ങനെയല്ല. ഒരു ലോക വ്യാപാര സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിയല്ല ഇത്. എന്നാൽ ചൈനീസ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള ഹോങ്കോങ്ങിൻ്റെ രീതിയാണിത്.
ഹോങ്കോംഗ് സർക്കാർ എന്ത് പറഞ്ഞാലും, അവിടെ താമസിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് അറിയാം ബെയ്ജിംഗാണ് യഥാർത്ഥ അധികാരം. തിങ്കളാഴ്ചത്തെ ശിക്ഷാവിധിക്ക് ടിക്കറ്റിനായി ക്യൂവിൽ നിന്ന ആപ്പിൾ ഡെയ്ലി വായനക്കാർ അങ്ങനെ ചെയ്തത് മിസ്റ്റർ ലായ് തങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്നതായി അവർ കരുതുന്നതിനാലാണ്. തങ്ങളുടെ നഗരത്തെ സ്വതന്ത്രവും സമൃദ്ധവുമാക്കിയ സദ്ഗുണങ്ങൾ അവർ അവനിൽ കാണുന്നു-തത്ത്വങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ വിദേശത്തേക്ക് ഓടിപ്പോകുകയോ ചെയ്യുന്നതിനുപകരം അറസ്റ്റും തടവും അപകടത്തിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ആവശ്യമായ ധൈര്യവും.
ചൈനീസ് വ്യവസ്ഥിതി ഹോങ്കോങ്ങിനെ വിഴുങ്ങുന്നത് തടയാനുള്ള ഏക സ്ഥാപനം ഹോങ്കോങ്ങിൻ്റെ ജുഡീഷ്യറി ആയിരിക്കുമെന്ന് ചിലർ പ്രതീക്ഷിച്ചു. അത് ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ലായിരുന്നു. 2024 ജൂണിൽ, ബ്രിട്ടീഷ് ജഡ്ജി ലോർഡ് ജോനാഥൻ സംപ്ഷൻ ഹോങ്കോങ്ങിൻ്റെ അന്തിമ അപ്പീൽ കോടതിയിൽ നിന്ന് രാജിവച്ചു. ഫിനാൻഷ്യൽ ടൈംസിൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയതുപോലെ, ഹോങ്കോങ്ങിലെ നിയമവാഴ്ച “ഗവൺമെൻ്റിന് ശക്തമായി തോന്നുന്ന ഏത് മേഖലയിലും അഗാധമായി വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു.”
മിസ്റ്റർ ലായ് ദേശീയ-സുരക്ഷാ ആരോപണങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ഒന്നും ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ ജയിലിൽ മരിക്കും. പ്രസിഡണ്ട് ഷി ജിൻപിങ്ങുമായി മിസ്റ്റർ ലായിയുടെ ദയനീയാവസ്ഥ ഉന്നയിച്ച പ്രസിഡൻ്റ് ട്രംപ് ഏപ്രിലിൽ ബെയ്ജിംഗ് സന്ദർശിക്കും. ഈ സമയത്ത് ബീജിംഗിലെ ഒരാൾ ചോദിക്കണം, ഒരു വൃദ്ധനെ തടവിലാക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വരുന്ന മോശം പത്രങ്ങളും അപവാദങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ചൈനയുടെ താൽപ്പര്യമാണോ എന്ന്.
വെള്ളിയാഴ്ച അഞ്ച് യുഎസ് കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങളുടെ ഒരു ഉഭയകക്ഷി സംഘം ഓസ്ലോയിലെ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന കമ്മിറ്റിക്ക് ജിമ്മി ലായെ സമ്മാനത്തിനായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു. അർഹതയുള്ള ആരുമില്ല. ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ ജീവിതം എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്ന് തായ്വാനിലേക്കുള്ള ബീജിംഗിൻ്റെ സന്ദേശം കൂടുതൽ വ്യക്തമല്ല.