ഇറാനിൽ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ സ്ട്രൈക്ക് ഓപ്ഷനുകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന് അത് ലഭിച്ചില്ല. ഫെബ്രുവരി 21 ന്, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെയും മറ്റിടങ്ങളിലെയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ദൂതൻ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്‌കോഫ് ഫോക്സ് ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞു, ഇസ്‌ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഇപ്പോൾ ഉയർന്നുവരുന്ന അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തിൻ്റെ വിശാലത കണക്കിലെടുത്ത്, ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഇറാൻ “കീഴടങ്ങാത്തത്” എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് പ്രസിഡൻ്റിന് മനസ്സിലാകുന്നില്ല. ആ ശക്തിയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ഇസ്രായേലിൻ്റെ മെഡിറ്ററേനിയൻ തീരത്ത് ഫെബ്രുവരി 19-ന് 31,000 അടി ഉയരത്തിൽ, ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് സൂര്യനിൽ വ്യക്തമായി കാണാനാകും. അമേരിക്കൻ സൈനികർ നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സൗദി അറേബ്യൻ വ്യോമസേനാ താവളത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിലായിരുന്നു E-3 AWACS. യുദ്ധം നടന്നാൽ ഇറാനു മുകളിലൂടെയുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ വ്യോമാക്രമണങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം തരംഗങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് അവരുടെ ദൗത്യം. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക ഒരു വലിയ സൈനിക സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്-രണ്ട് ദശാബ്ദത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിദേശ സൈനിക സാന്നിധ്യം, ലഭ്യമായ എല്ലാ അമേരിക്കൻ നാവിക കപ്പലുകളിൽ മൂന്നിലൊന്നിലധികം ഇപ്പോൾ ഈ മേഖലയിൽ ഉണ്ട്. ഇറാനെ ആക്രമിക്കാൻ ട്രംപ് തീരുമാനിക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സാന്നിധ്യം അർത്ഥമാക്കുന്നത് ട്രംപിന് നിരവധി ഓപ്ഷനുകൾ ഉണ്ടെന്നാണ്.

നേരത്തെ ഇറാനിൽ ആക്രമണം നടത്താൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട്. ജൂണിൽ അദ്ദേഹം ഏഴ് ബി-2 സ്റ്റെൽത്ത് ബോംബറുകൾ അയച്ചു, അത് മിസോറിയിൽ നിന്ന് 18 മണിക്കൂർ പറന്നു, ഇറാൻ്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബങ്കർ തകർക്കുന്ന ബോംബുകൾ വർഷിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം മറ്റൊരു ആക്രമണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടാൽ, ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ വ്യാപ്തി തീർച്ചയായും കൂടുതൽ വിശാലമായിരിക്കും – അനന്തരഫലങ്ങൾ അനിശ്ചിതത്വത്തിലായിരിക്കും.

രണ്ടാമത്തെ വിമാനവാഹിനിക്കപ്പൽ ദിവസങ്ങൾക്കകം മേഖലയിൽ എത്തും. അതോടെ, AWAC കമാൻഡ് ആൻഡ് കൺട്രോൾ എയർക്രാഫ്റ്റ്, ഏരിയൽ ടാങ്കറുകൾ, ഇലക്‌ട്രോണിക്-വാർഫെയർ ആൻഡ് റെസ്‌ക്യൂ എയർക്രാഫ്റ്റുകൾ എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം 200-ഓളം യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ ഒരു സേനയെ അമേരിക്ക കൂട്ടിച്ചേർക്കും. നൂറുകണക്കിന് ടോമാഹോക്ക് ക്രൂയിസ് മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള യുദ്ധക്കപ്പലുകളും ഇതിനുണ്ട്. ഇറാൻ്റെ ഡ്രോണുകളെ വെടിവയ്ക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഗൈഡഡ് റോക്കറ്റുകളുള്ള THAAD, Patriot മിസൈൽ ഇൻ്റർസെപ്റ്ററുകൾ എന്നിവയുടെ ബാറ്ററികളും F-15E യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ സ്ക്വാഡ്രണുകളും ഉപയോഗിച്ച് ഈ മേഖലയിൽ അമേരിക്ക അതിൻ്റെ മിസൈൽ-പ്രതിരോധ സേനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. “അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ തിയേറ്ററിൽ ഉള്ള സമൃദ്ധമായ ആസ്തി ഇത് ഒരു ഒറ്റയടിക്ക് മാത്രമായിരിക്കില്ല, മറിച്ച് ഇറാനിയൻ വ്യോമാതിർത്തിയിലെ ആവർത്തിച്ചുള്ള ദൗത്യങ്ങളും സാന്നിധ്യവുമുള്ള ഒരു സുസ്ഥിര വ്യോമാക്രമണം ആയിരിക്കുമെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തെ വ്യക്തമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു,” മുൻ ഇസ്രായേലി എയർഫോഴ്സ് ജനറൽ ഈഡൻ ആറ്റിയാസ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

ഫെബ്രുവരി 26 ന് ജനീവയിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഇറാനുമായുള്ള തർക്കത്തിന് നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തിനുള്ള ആഗ്രഹം പ്രസിഡൻ്റ് ആവർത്തിച്ച് പ്രകടിപ്പിച്ചു. പക്ഷേ, വിറ്റ്‌കോഫ് വിശദീകരിച്ചതുപോലെ, അമേരിക്കയുടെ സൈനിക ഭീഷണിയുടെ സമ്മർദ്ദം വകവയ്ക്കാതെ, ഇറാനികളെ “‘ഞങ്ങൾക്ക് ആയുധം വേണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ സമ്മതിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഞങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്യാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നത്’ എന്ന് പറയുന്നത് “കഠിനമായി” തെളിയിക്കുകയാണ്. “നിലവിലെ സൈനിക സജ്ജീകരണം നിലനിർത്തുന്നത് നിരോധിത ചെലവേറിയതും ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടാനുള്ള സാധ്യതയുമാണ്.

ട്രംപ് ക്ഷമ നഷ്‌ടപ്പെടുകയും ആക്രമിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജനറൽമാർ നിരവധി ഓപ്ഷനുകൾ പരിഗണിക്കും. ഇറാൻ്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയെയും അദ്ദേഹവുമായി അടുപ്പമുള്ളവരെയും ബോംബെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുമെന്ന് അവർക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കാം. വെനസ്വേലയിൽ കണ്ടതിന് സമാനമായ ഫലം ട്രംപ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരിക്കാം, അതിലൂടെ ഇറാനിയൻ നേതൃത്വത്തിലെ മറ്റൊരു വ്യക്തി, കരാർ ഉണ്ടാക്കാൻ കൂടുതൽ യോജിച്ചതും അമേരിക്ക കൂടുതൽ പൊതുവെ ചുമതലയേൽക്കും. അത്തരമൊരു ഫലത്തിനായുള്ള വിവേകപൂർണ്ണമായ ചർച്ചകൾ ഇതിനകം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് മേഖലയിലെ പലരും വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ മാസം പ്രതിഷേധക്കാരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് ഇറാനിലെ രോഷം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, നിലവിലുള്ള ഭരണകൂടത്തിലെ മറ്റൊരു അംഗത്തെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നത് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ സഹായത്തിന് വരുമെന്ന് ട്രംപ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതിന് ശേഷം ഇറാനികൾ അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് വഞ്ചനയായി കണക്കാക്കാം.

പ്രതിഷേധങ്ങളെ രക്തരൂക്ഷിതമായ അടിച്ചമർത്തലിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ സൈനിക വിഭാഗമായ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ്സ് കോർപ്സിനെ (IRGC) അമേരിക്ക ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അത് പ്രാദേശിക IRGC ആസ്ഥാനത്തെ ആക്രമിക്കുകയോ അതിൻ്റെ നേതൃത്വത്തെ കൊല്ലുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയോ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം, അത് ഇതുവരെ ഭരണവുമായി ബന്ധം വേർപെടുത്തുന്നതിൻ്റെ ലക്ഷണങ്ങളൊന്നും കാണിക്കുന്നില്ല. സാധാരണ സൈന്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാനും ഇതിന് ശ്രമിക്കാം. പ്രദേശങ്ങളിലെ അമേരിക്കയുടെ സ്വന്തം താവളങ്ങൾക്കും സഖ്യകക്ഷികൾക്കും ഭീഷണിയാകുന്ന ഇറാൻ്റെ ബാലിസ്റ്റിക്-മിസൈൽ താവളങ്ങൾ ആക്രമിക്കാൻ അമേരിക്ക തീരുമാനിച്ചേക്കാം. ഇറാൻ്റെ ശേഷിക്കുന്ന ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിലും ഇത് വീണ്ടും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചേക്കാം. ഒരു സൈനിക ഓപ്പറേഷന് അഞ്ച് തരത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളും തകർക്കാൻ കഴിയും. IRGC യ്‌ക്കെതിരായ ഒരു പരിമിതമായ പണിമുടക്ക് പോലും, പ്രതികാര ആക്രമണങ്ങൾ നടത്താനുള്ള ഇറാൻ്റെ കഴിവിനെ മുൻകൂട്ടി പരിമിതപ്പെടുത്താനും പരിമിതപ്പെടുത്താനുമുള്ള വലിയ ശ്രമവുമായി ജോടിയാക്കാം.

ഇറാൻ, അനിവാര്യമായും, അതിൻ്റെ കൂടുതൽ പരിമിതമായ ഓപ്ഷനുകളും പരിഗണിക്കുന്നു. അതിൻ്റെ വ്യോമസേന ചെറുതാണ്, പ്രധാനമായും ഷാ ഭരിച്ചിരുന്ന അരനൂറ്റാണ്ട് മുമ്പ് വാങ്ങിയ അമേരിക്കൻ ജെറ്റുകളാണ് പ്രധാനമായും ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. ഏത് യഥാർത്ഥ ഭീഷണിയും ഉയർത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു വ്യോമസേനയ്ക്ക് പകരം, ഇറാൻ ബാലിസ്റ്റിക്, ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളുടെയും ദീർഘദൂര ഡ്രോണുകളുടെയും ശക്തമായ ഒരു ശക്തിയാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ ജൂണിലെ 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ഇസ്രയേലിൻ്റെ വ്യോമസേന ഇറാനെക്കാൾ വ്യോമ മേധാവിത്വം നേടുകയും നൂറുകണക്കിന് സ്‌ട്രൈക്കുകൾ തടസ്സമില്ലാതെ നടത്തുകയും ചെയ്‌തിട്ടും ഇസ്രയേലിനു നേരെ മിസൈൽ സാൽവോ പ്രയോഗിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു.

സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ ധാരണയനുസരിച്ചായിരിക്കും ഇറാൻ്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഇറാൻ്റെ മറ്റൊരു ശത്രുവിനെ പുതിയ യുദ്ധത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുകയാണെങ്കിലും, ഇറാന് ഇസ്രായേലിന് നേരെ വീണ്ടും വെടിയുതിർക്കാൻ കഴിയും. കഴിഞ്ഞ വേനൽക്കാലത്ത് ഖത്തറിൽ ചെയ്‌തതുപോലെ, മേഖലയിലുടനീളമുള്ള അമേരിക്കൻ താവളങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിടാനും ഇതിന് കഴിയും. “മുമ്പത്തെ റൗണ്ടുകളിൽ, അവർ അത് വ്യക്തമായിരുന്നു [strikes] ചെറുതും പരിമിതവുമായിരിക്കും, എല്ലാ കക്ഷികളും ഒരു ഓഫ്-റാമ്പിനായി തിരയുകയായിരുന്നു,” ഒരു മുതിർന്ന ഇസ്രായേലി ഓഫീസർ പറയുന്നു, “ഇറാൻ നേതാക്കൾ ഇത്തവണ അതേ അനുമാനത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം-ഏത് പണിമുടക്കും കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നോടിയാണ്. എന്നാൽ അമേരിക്കക്കാർ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന ശക്തികളുടെ വലുപ്പവും ഭരണമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരവും തങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ളതെല്ലാം എല്ലാ ദിശകളിലും വെടിവച്ചുകൊണ്ട് അവർക്ക് ഒന്നും നഷ്ടപ്പെടാനില്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. ഇറാൻ വിതരണം ചെയ്യുന്ന മിസൈലുകൾ അഴിച്ചുവിടാൻ അതിൻ്റെ പ്രോക്സികളായ ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയെയും യെമനിലെ ഹൂതികളെയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് അതിൽ ഉൾപ്പെടാം.

ഇതെല്ലാം ട്രംപിനെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നു. തൻ്റെ വിശാലമായ ആയുധശേഖരം കൊണ്ട് അദ്ദേഹം എന്താണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമല്ല. പൗരന്മാരെ കൊന്നതിന് ഭരണകൂടത്തെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരം ശാന്തമായി. ഭരണമാറ്റം അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ആണവ കരാറിനുള്ള തൻ്റെ ആഗ്രഹവും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വ്യോമാക്രമണങ്ങൾ ഇവയൊന്നും നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടേക്കാം. മിസ്റ്റർ ട്രംപിന് വിജയം അവകാശപ്പെടാൻ അനുവദിക്കുന്നതിന് ഇറാൻ്റെ ആണവ പരിപാടിയിൽ മതിയായ ഇളവുകൾ നൽകുന്നതിന് പരിമിതമായവർ ഇറാനെ നിർബന്ധിക്കില്ല. ഭരണമാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌ത സുസ്ഥിരവും വലിയ തോതിലുള്ളതുമായ ആക്രമണം, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ മറ്റൊരു നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന യുദ്ധത്തിലേക്ക് അമേരിക്കയെ വലിച്ചിഴയ്‌ക്കും, അതിൻ്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ വളരെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലായിരിക്കും. മിസ്റ്റർ ട്രംപ് മിക്കവാറും അത്തരം ഇടപെടൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഇറാൻ നേതാക്കൾ ഇതിനകം ദുർബലരായ, കീഴടങ്ങുന്നതിന്, ഒരുപക്ഷേ കൂടുതൽ പരിമിതമായ സ്‌ട്രൈക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സമ്മർദ്ദം വേണ്ടത്ര വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടാകാം. പക്ഷേ, ഇത്തരം ബോംബിംഗ് റെയ്ഡുകൾക്ക് മാത്രമേ ഭൂമിയിൽ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയൂ എന്നത് വ്യക്തമല്ല.