അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാനെതിരെ പുതിയതും അങ്ങേയറ്റം ആക്രമണാത്മകവുമായ സംയുക്ത സൈനിക നടപടി ആരംഭിച്ചു. ഇറാൻ്റെ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാനിൽ നിരവധി സ്ഫോടനങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ഈ ആക്രമണത്തിൻ്റെ നേരിട്ടുള്ള ലക്ഷ്യം ഇറാൻ്റെ ഉന്നത നേതൃത്വത്തെ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതാണ്. ആക്രമണം സ്ഥിരീകരിച്ചുകൊണ്ട് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനിയൻ പൗരന്മാരോട് സ്വന്തം സർക്കാരിനെ അട്ടിമറിക്കാൻ പരസ്യമായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഈ മുഴുവൻ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷുബ്ധതയുടെയും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പുതിയ പ്രതിസന്ധിയുടെയും കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പേര് മാത്രമേയുള്ളൂ – ഇറാൻ്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖമേനി. 86 കാരനായ ഖമേനി ആരാണെന്നും എന്തുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ കണ്ണിലെ കരടായി മാറിയതെന്നും ലളിതമായ ചോദ്യങ്ങളിലൂടെയും ഉത്തരങ്ങളിലൂടെയും നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം.
ഏറ്റവും പുതിയ യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തിന് ഖമേനിയുമായി എന്ത് നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമാണുള്ളത്?
ഇറാനെതിരായ ഈ ഏറ്റവും പുതിയ ആക്രമണത്തിൽ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള നിരവധി പ്രദേശങ്ങളും അതുപോലെ തന്നെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള ഖമേനിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ള തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രദേശങ്ങളും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ടെഹ്റാൻ്റെ വടക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിഡൻഷ്യൽ പാലസിനും ഖമേനിയുടെ ഓഫീസിനും (കോമ്പൗണ്ട്) സമീപം ഏഴ് മിസൈലുകൾ പതിച്ചു. അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രായേലിൻ്റെയും ഈ തന്ത്രത്തിൻ്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിൻ്റെ നേതൃത്വത്തെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ആക്രമണസമയത്ത് ഖമേനി ടെഹ്റാനിൽ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറ്റി.
എല്ലാത്തിനുമുപരി, ആരാണ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി?
1989 മുതൽ ഇറാൻ്റെ പരമോന്നത നേതാവായി സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന ഒരു മതനേതാവാണ് 86 കാരനായ ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി. ഇറാൻ്റെ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിൻ്റെ സ്ഥാപകനായ അയത്തുള്ള റുഹോല്ല ഖൊമേനിയുടെ മരണശേഷം അദ്ദേഹം ഈ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു. 1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് ഖൊമേനിയാണ്, അതിൽ യുഎസ് പിന്തുണയുള്ള ഷായെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. ഇന്ന്, രാജ്യത്തിൻ്റെ ആത്മീയ നേതാവ് എന്നതിനൊപ്പം, ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെയും സൈന്യത്തിൻ്റെയും ജുഡീഷ്യറിയുടെയും മേൽ ആത്യന്തികവും പരമോന്നതവുമായ അധികാരം ഖമേനി കൈവശപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഖമേനി അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും ഏറ്റവും വലിയ ‘വില്ലൻ’ ആയത്?
തൻ്റെ ഭരണകാലത്ത്, ഖമേനി എപ്പോഴും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായി ശത്രുതാപരമായ ബന്ധം പുലർത്തുകയും അമേരിക്കയെ ഇറാൻ്റെ ഒന്നാം നമ്പർ ശത്രുവായി കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു, ഇസ്രായേൽ തൊട്ടുപിന്നിൽ. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പരിധിയില്ലാത്ത ശക്തിയുടെ പ്രധാന അടിസ്ഥാനം ഇറാൻ്റെ ശക്തമായ ‘ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ്’ (IRGC), ‘ബാസിജ്’ അർദ്ധസൈനിക സേനയാണ്, അവരുടെ വിശ്വസ്തത നേരിട്ട് ഖമേനിയോട് ആണ്.
ഈ ശത്രുതയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കാരണം ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയാണ്. തൻ്റെ ആണവ പദ്ധതി സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണെന്നും താൻ ഒരിക്കലും ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കില്ലെന്നും ഖമേനി അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇറാൻ രഹസ്യമായി അണുബോംബ് വികസിപ്പിക്കുകയാണെന്ന് യുഎസും ഇസ്രായേലും ആരോപിക്കുന്നത് തുടരുകയാണ്.
ട്രംപും ഇസ്രായേൽ നേതൃത്വവും ഖമേനിയോട് എന്ത് കടുത്ത നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്?
അമേരിക്കയിലെയും ഇസ്രായേലിലെയും ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഖമേനിയെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുമെന്നും ഇല്ലാതാക്കുമെന്നും പരസ്യമായി ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയാണ്. ഇസ്രയേലിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഖമേനിയെപ്പോലുള്ള ഒരു ഏകാധിപതിക്ക് നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഇസ്രായേൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഇസ്രായേൽ കാറ്റ്സ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു വധശ്രമത്തിനുള്ള സാധ്യതയും തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടില്ല.
മറുവശത്ത്, ‘പരമോന്നത നേതാവ്’ എവിടെയാണ് ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് തനിക്ക് കൃത്യമായി അറിയാമെന്നും അദ്ദേഹം യുഎസിന് ‘എളുപ്പമുള്ള ലക്ഷ്യം’ ആണെന്നും യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു. ഭരണമാറ്റത്തിനായി ഇറാനിയൻ ജനതയോട് ട്രംപ് നേരിട്ട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു, “ഞങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ, നിങ്ങളുടെ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുക… തലമുറകൾക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ ഒരേയൊരു അവസരമായിരിക്കാം.”
ഖമേനിയും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഈ സംഘർഷം ഇപ്പോൾ നിർണായകവും അപകടകരവുമായ വഴിത്തിരിവിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. കടുത്ത അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളും ആഭ്യന്തര എതിർപ്പുകളും അവഗണിച്ച് ഖമേനി അധികാരത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, യുഎസും ഇസ്രായേലും ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നേതൃത്വത്തെ പിഴുതെറിയാൻ നേരിട്ടുള്ള സൈനിക നടപടിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. ഈ സംഘട്ടനത്തിൻ്റെ ഫലം മുഴുവൻ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൻ്റെയും ജിയോപൊളിറ്റിക്സിൻ്റെ അവസ്ഥയും ദിശയും നിർണ്ണയിക്കും.