മഹാരാഷ്ട്ര മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ് വ്യാഴാഴ്ച ഏകനാഥ് ഷിൻഡെ സർക്കാരിൽ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയും പിന്നീട് ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയുമായി മാറിയ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി മാത്രമല്ല ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ്. ഇതിനുമുമ്പ് പഞ്ചാബ് മുതൽ തമിഴ്നാട് വരെ ഇത്തരം നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്. അത്തരത്തിലുള്ള നേതാക്കളെ കുറിച്ച് നമുക്ക് അറിയൂ…
1. ഒ പനീർസെൽവം
2017ൽ പളനിസാമി സർക്കാരിൽ മൂന്ന് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന പനീർശെൽവം ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. 2017 മുതൽ 2021 വരെ പനീർശെൽവം ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ചുമതല വഹിച്ചു. നേരത്തെ 2001 സെപ്റ്റംബറിൽ പനീർശെൽവം ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രിയായി. സുപ്രീം കോടതി വിധിയെ തുടർന്ന് എഐഎഡിഎംകെ നേതാവ് ജെ ജയലളിതയ്ക്ക് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിയേണ്ടി വന്നു. ജയലളിത മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ഒ പനീർശെൽവത്തിന് കൈമാറിയിരുന്നു.
ജയലളിതയെ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതിന് പിന്നാലെയാണ് പനീർശെൽവം രാജിവെച്ചത്. ജയലളിത വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രിയായി. ജയലളിത സർക്കാരിൽ പനീർശെൽവം പൊതുമരാമത്ത്, എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
2014 സെപ്തംബറിൽ ജയലളിത അനധികൃത കേസിൽ ജയിലിൽ ആയതിനെ തുടർന്ന് പനീർശെൽവം വീണ്ടും തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയായി. കർണാടക ഹൈക്കോടതി കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് ജയലളിത വീണ്ടും പനീർശെൽവത്തെ മാറ്റി. ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, 2016 മെയ് മാസത്തിൽ, ധനകാര്യ-പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ ചുമതല ജയലളിത അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും ഏൽപ്പിച്ചു. 2016 ഡിസംബറിൽ ജയലളിതയുടെ മരണശേഷം പനീർശെൽവം മൂന്നാം തവണയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലാവധിയും കുറവായിരുന്നു, പാർട്ടിയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉയർന്നതിനെത്തുടർന്ന് 2017 ഫെബ്രുവരിയിൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. പനീർശെൽവം രാജിവച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് ഇ പളനിസാമി തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റത്.
2. രജീന്ദർ കൗർ ഭട്ടൽ
പഞ്ചാബിലെ ആദ്യ വനിതാ മുഖ്യമന്ത്രിയെന്ന ബഹുമതി കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രജീന്ദർ കൗർ ഭട്ടലിന് സ്വന്തം. 1996 നവംബറിൽ പാർട്ടി നേതാവ് ഹർചരൺ സിംഗ് ബ്രാറിന്റെ രാജിയെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ലഭിച്ചത്. ഇതോടെ രാജ്യത്തെ എട്ടാമത്തെ വനിതാ മുഖ്യമന്ത്രിയായി.
എന്നിരുന്നാലും, ഭട്ടലിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിപദം മൂന്ന് മാസം മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ (നവംബർ 1996 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 1997 വരെ). 2003-ൽ അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി അമരീന്ദർ സിങ്ങുമായുള്ള തർക്കത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം നിരവധി കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരെ കലാപത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഇതുമൂലം സോണിയ ഗാന്ധിക്ക് തന്നെ അനുരഞ്ജനത്തിന് ഇരുപക്ഷത്തെയും അനുനയിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു.
വിവാദം അവസാനിപ്പിക്കാൻ 2004 ജനുവരിയിൽ ഭട്ടലിന് ഉപമുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം നൽകി. ഇതിന് പുറമെ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണച്ച എം.എൽ.എ.മാർക്കും മന്ത്രിസഭയിൽ സ്ഥാനം നൽകി. ഭട്ടൽ 2004 ജനുവരി മുതൽ 2007 മാർച്ച് വരെ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു.
3. ഹേമാനന്ദ ബിസ്വാൾ
ഒഡീഷയിൽ നിന്നുള്ള ഗോത്രവർഗ കോൺഗ്രസ് നേതാവായ ഹേമാനന്ദ ബിസ്വാൾ 1989 ഡിസംബർ 7-ന് ആദ്യമായി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. എന്നിരുന്നാലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കാലാവധി മൂന്ന് മാസം മാത്രം നീണ്ടുനിന്നു, 1990 മാർച്ച് 5 ന് അദ്ദേഹം ആ സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. ഒഡീഷയിലെ ആദ്യത്തെ ആദിവാസി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ബിസ്വാൾ.
1995ൽ ജാനകി ബല്ലഭ് പട്നായിക് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. പട്നായിക് സർക്കാരിൽ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി ഹേമാനന്ദ ബിസ്വാൾ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1998 മെയ് വരെ ബിസ്വാൾ ഈ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. ഉപമുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഒന്നര വർഷത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം രണ്ടാം തവണയാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുത്തത്. എന്നിരുന്നാലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാം ടേം മൂന്ന് മാസം മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ (6 ഡിസംബർ 1999 മുതൽ 5 മാർച്ച് 2000 വരെ).
4. സി.എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ
1979ൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിലെ സി.എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ 53 ദിവസം മുഖ്യമന്ത്രിയായി. കോയ 1979 ഒക്ടോബർ 12 മുതൽ 1979 ഡിസംബർ 1 വരെ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, 1980 ഡിസംബർ 28 ന് കോൺഗ്രസിലെ കെ കരുണാകരൻ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. ഈ സർക്കാരിൽ കോയയെ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയാക്കി. കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം വഹിച്ച ഏക മുസ്ലിം ലീഗ് നേതാവാണ് കോയ.
5. രവി നായിക്
1991 ജനുവരി 25 ന് കോൺഗ്രസിലെ രവി നായിക് ഗോവ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. രണ്ട് വർഷം 113 ദിവസമാണ് നായിക് ഈ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത്. 1994-ൽ നായിക് രണ്ടാം തവണയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായത് വെറും ആറ് ദിവസമാണ്. 2000ൽ സംസ്ഥാനത്ത് ബിജെപി അധികാരത്തിൽ വന്നു. മനോഹർ പരീക്കർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. അതേ സമയം നായിക്കിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിൽ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയാക്കി. അന്ന് നായിക് മഹാരാഷ്ട്രവാദി ഗോമന്തക് പാർട്ടിയിലായിരുന്നു.
6. ഡോ.വിൽഫ്രഡ് ഡിസൂസ
ഗോവയിൽ മൂന്ന് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയും നാല് തവണ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയുമായി വിൽഫ്രഡ് ഡിസൂസ. 1980 ജനുവരി 16 ന് ഡിസൂസ ആദ്യമായി ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1991-ൽ രവി നായിക് രണ്ടാം തവണയും ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1993ൽ രവി നായിക്കിന് പകരം മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1994 ഏപ്രിൽ 8-ന് അദ്ദേഹം രണ്ടാം തവണയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 252 ദിവസത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് പകരം പ്രതാപ് സിംഗ് റാണെ സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായി. റാണെ മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ടുതവണ മുഖ്യമന്ത്രി ഡിസൂസ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. എന്നിരുന്നാലും, ഏകദേശം നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം ഡിസൂസ റാണെയെ മാറ്റി. ഇത്തവണ 117 ദിവസമാണ് അദ്ദേഹം ഈ പദവിയിൽ തുടർന്നത്. 2005-ൽ പ്രതാപ് സിങ് റാണെ മന്ത്രിസഭയിൽ മൂന്നു തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഡിസൂസ നാലാം തവണയും ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി.
7. ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ്
ബിജെപി നേതാവ് ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ് 2014 മുതൽ 2019 വരെ അഞ്ച് വർഷം മുഴുവൻ മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു. അതേ സമയം, 2019 ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം, ശിവസേന ബിജെപിയുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അജിത് പവാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു കൂട്ടം എൻസിപി എംഎൽഎമാരുടെ പിന്തുണയോടെ ഫഡ്നാവിസ് വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രിയായി. എന്നിരുന്നാലും, ഭൂരിപക്ഷ പരിശോധനയ്ക്ക് മുമ്പ് അക്കങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് രാജിവെക്കേണ്ടി വന്നു. രണ്ട് തവണ മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഫഡ്നാവിസ് ഇപ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി.
ഈ നേതാക്കൾ മുഖ്യമന്ത്രിയായ ശേഷം മന്ത്രിമാരായി
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാല് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുണ്ട്, അവർ ആദ്യം മുഖ്യമന്ത്രിയും പിന്നീട് മറ്റൊരു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രിപദവും ഏറ്റെടുത്തു. ബുധനാഴ്ച വീണ ഉദ്ധവ് താക്കറെ സർക്കാരിൽ പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായിരുന്നു മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി അശോക് ചവാൻ. ചവാന് മുമ്പ് 1975ൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശങ്കർറാവു ചവാൻ 1978ലെ ശരദ് പവാർ സർക്കാരിൽ ധനമന്ത്രിയായിരുന്നു. അതുപോലെ, 1985 ജൂൺ മുതൽ 1986 മാർച്ച് വരെ ശിവാജിറാവു പാട്ടീൽ മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം 2004ൽ സുശീൽ കുമാർ ഷിൻഡെ സർക്കാരിൽ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1999ൽ മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രിയായ നാരായൺ റാണെ പിന്നീട് മന്ത്രിയായി. ശിവസേന നേതാവ് റാണെ പിന്നീട് കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നു. കോൺഗ്രസിന്റെ വിലാസ് റാവു ദേശ്മുഖ് സർക്കാരിൽ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി.
മഹാരാഷ്ട്രയിൽ മാത്രമല്ല മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും മന്ത്രിമാരായിട്ടുണ്ട്.
2004 ഓഗസ്റ്റ് 23 മുതൽ 2005 നവംബർ 29 വരെ ബാബുലാൽ ഗൗർ മധ്യപ്രദേശിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു. രാജിവച്ചശേഷം ശിവരാജ് സിംഗ് ചൗഹാൻ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. അതേസമയം ബാബുലാൽ ഗൗറിന് ശിവരാജ് മന്ത്രിസഭയിൽ ഇടം ലഭിച്ചു. ശിവരാജ് സർക്കാരിൽ വാണിജ്യ-വ്യവസായ മന്ത്രി സ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.
ബിജെപി നേതാവ് ജഗദീഷ് ഷെട്ടാർ 2012 ജൂലൈ മുതൽ 2013 മെയ് വരെ കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു. 2018ൽ ബിഎസ് യെദ്യൂരപ്പ മുഖ്യമന്ത്രിയായപ്പോൾ ഷെട്ടാറിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മന്ത്രിസഭയിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയാക്കി. ഗോവയിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായ ലൂയിഷിനോ പലേരിയോ, ചർച്ചിൽ അൽമാവോ എന്നിവരും ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും പിന്നീട് മറ്റൊരു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രിമാരായി.
വിപുലീകരണം
മഹാരാഷ്ട്ര മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ് വ്യാഴാഴ്ച ഏകനാഥ് ഷിൻഡെ സർക്കാരിൽ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയും പിന്നീട് ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയുമായി മാറിയ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി മാത്രമല്ല ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്നാവിസ്. ഇതിനുമുമ്പ് പഞ്ചാബ് മുതൽ തമിഴ്നാട് വരെ ഇത്തരം നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്. അത്തരത്തിലുള്ള നേതാക്കളെ കുറിച്ച് നമുക്ക് അറിയൂ…
1. ഒ പനീർസെൽവം
2017ൽ പളനിസാമി സർക്കാരിൽ മൂന്ന് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന പനീർശെൽവം ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. 2017 മുതൽ 2021 വരെ പനീർശെൽവം ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ചുമതല വഹിച്ചു. നേരത്തെ 2001 സെപ്റ്റംബറിൽ പനീർശെൽവം ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രിയായി. സുപ്രീം കോടതി വിധിയെ തുടർന്ന് എഐഎഡിഎംകെ നേതാവ് ജെ ജയലളിതയ്ക്ക് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിയേണ്ടി വന്നു. ജയലളിത മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം ഒ പനീർശെൽവത്തിന് കൈമാറിയിരുന്നു.
ജയലളിതയെ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതിന് പിന്നാലെയാണ് പനീർശെൽവം രാജിവെച്ചത്. ജയലളിത വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രിയായി. ജയലളിത സർക്കാരിൽ പനീർശെൽവം പൊതുമരാമത്ത്, എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
2014 സെപ്തംബറിൽ ജയലളിത അനധികൃത കേസിൽ ജയിലിൽ ആയതിനെ തുടർന്ന് പനീർശെൽവം വീണ്ടും തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയായി. കർണാടക ഹൈക്കോടതി കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് ജയലളിത വീണ്ടും പനീർശെൽവത്തെ മാറ്റി. ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, 2016 മെയ് മാസത്തിൽ, ധനകാര്യ-പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ ചുമതല ജയലളിത അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും ഏൽപ്പിച്ചു. 2016 ഡിസംബറിൽ ജയലളിതയുടെ മരണശേഷം പനീർശെൽവം മൂന്നാം തവണയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലാവധിയും കുറവായിരുന്നു, പാർട്ടിയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉയർന്നതിനെത്തുടർന്ന് 2017 ഫെബ്രുവരിയിൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. പനീർശെൽവം രാജിവച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് ഇ പളനിസാമി തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റത്.