മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക സൈനിക സാന്നിധ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ഇറാൻ വലിയ തോതിലുള്ള സമുദ്രാഭ്യാസങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ യുഎസും ഇറാനും ചൊവ്വാഴ്ച ജനീവയിൽ ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് രണ്ടാം റൗണ്ട് ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നു.
ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് നേരെ ഇറാൻ തത്സമയ മിസൈലുകൾ പ്രയോഗിച്ചതായി ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ അറിയിച്ചു. ലോകത്തിലെ എണ്ണയുടെ 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന നിർണായക അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര പാതകളായ ജലപാതകളിൽ ഇറാൻ തിങ്കളാഴ്ച സമുദ്ര സൈനികാഭ്യാസം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
അർദ്ധസൈനിക റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡിന് സമീപമുള്ള അർദ്ധ-ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ തസ്നിം, ഇറാൻ്റെ ഉള്ളിലും അതിൻ്റെ തീരത്തും വിക്ഷേപിച്ച മിസൈലുകൾ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ തകർത്തതായി പറഞ്ഞു.
യുഎസ് ഇറാൻ സംഘർഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തത്സമയ അപ്ഡേറ്റുകൾക്കായി പിന്തുടരുക
യുഎസുമായുള്ള ചർച്ചകൾ പരോക്ഷമായിരിക്കുമെന്നും ഇറാൻ്റെ ആണവ പരിപാടിയിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമെന്നും ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് ടിവി ചൊവ്വാഴ്ച റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, കഴിഞ്ഞ മാസം പ്രതിഷേധക്കാരെ രക്തരൂക്ഷിതമായ അടിച്ചമർത്തൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഭ്യന്തര നയങ്ങളിലല്ല.
ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിക്ക് നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്താൻ ഇറാൻ നിർബന്ധിക്കുമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ച് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. തങ്ങളുടേതായ ആക്രമണത്തിലൂടെ തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ അറിയിച്ചു. അടുത്തിടെ രാജ്യവ്യാപകമായി നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളെ മാരകമായി അടിച്ചമർത്തുന്ന ഇറാനെ ട്രംപ് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
ഫെബ്രുവരി 6 ന് അറേബ്യൻ പെനിൻസുലയുടെ കിഴക്കൻ അറ്റത്തുള്ള ഒരു സുൽത്താനേറ്റായ ഒമാനിൽ നടന്ന ആദ്യ റൗണ്ട് ചർച്ചകൾ പരോക്ഷമായിരുന്നു, ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പോയി എന്ന് തോന്നിയതിന് ശേഷം മാത്രമാണ് അമേരിക്കൻ പതാക പാറിക്കുന്ന എസ്യുവികൾ കൊട്ടാര വേദിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്. ചൊവ്വാഴ്ചത്തെ ചർച്ചകൾക്കുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ വ്യക്തമല്ല.
ട്രംപിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ജാരെഡ് കുഷ്നറും പുതിയ ചർച്ചകൾക്കായി യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും ഇറാനുമായി ഒരു കരാർ നേടാനാകുമെന്നാണ് യുഎസ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് ഹംഗറിയിലെ ബുഡാപെസ്റ്റ് സന്ദർശിക്കുന്ന യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ തിങ്കളാഴ്ച പറഞ്ഞു. “ഞാൻ ഈ ചർച്ചകളെ മുൻവിധി കാണിക്കാൻ പോകുന്നില്ല,” റൂബിയോ പറഞ്ഞു. “പ്രസിഡൻ്റ് എല്ലായ്പ്പോഴും സമാധാനപരമായ ഫലങ്ങളും ചർച്ചകളുടെ ഫലങ്ങളുമാണ് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്.”
ഇറാനുവേണ്ടിയുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി തിങ്കളാഴ്ച ജനീവയിൽ യുഎൻ ആണവ നിരീക്ഷണ ഏജൻസി മേധാവിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
“ഞാൻ ജനീവയിലാണ്, ന്യായവും നീതിയുക്തവുമായ കരാർ നേടാനുള്ള യഥാർത്ഥ ആശയങ്ങളുമായി,” അരാഗ്ച്ചി X-ൽ എഴുതി. “മേശയിൽ ഇല്ലാത്തത്: ഭീഷണികൾക്ക് മുമ്പിൽ കീഴടങ്ങുക.”
തിങ്കളാഴ്ച രാത്രി എയർഫോഴ്സ് വണ്ണിൽ വാഷിംഗ്ടണിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിച്ച അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് യുഎസ്-ഇറാൻ ചർച്ചകളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു, “ഞാൻ ആ ചർച്ചകളിൽ — പരോക്ഷമായി — പങ്കെടുക്കും, അവ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരിക്കും, എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ കാണും.”
“സാധാരണയായി, ഇറാൻ വളരെ കടുപ്പമേറിയ ഒരു ചർച്ചക്കാരനാണ്,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, സ്വയം തിരുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് ഇറാനെ “നല്ല ചർച്ചക്കാർ” എന്ന് ആദ്യം വിശേഷിപ്പിച്ചു. “അവർ മോശം ചർച്ചക്കാരാണെന്ന് ഞാൻ പറയും, കാരണം അവരുടെ ആണവ ശേഷി ഇല്ലാതാക്കാൻ B2-കളെ അയയ്ക്കുന്നതിന് പകരം ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു ഇടപാട് നടത്താമായിരുന്നു, ഞങ്ങൾക്ക് B2- കൾ അയയ്ക്കേണ്ടിവന്നു. അവ കൂടുതൽ ന്യായയുക്തമാകുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.”
ട്രംപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു: “അവർ ഒരു കരാർ ഉണ്ടാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഒരു കരാർ ഉണ്ടാക്കാത്തതിൻ്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ അവർക്ക് വേണമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല.”
അയൽരാജ്യത്തെ സമ്പൂർണ റഷ്യൻ അധിനിവേശത്തിൻ്റെ നാലാം വാർഷികത്തിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുന്നോടിയായി, ചൊവ്വ, ബുധൻ ദിവസങ്ങളിൽ ജനീവയിൽ റഷ്യയിൽ നിന്നും ഉക്രെയ്നിൽ നിന്നുമുള്ള ദൂതന്മാർ തമ്മിൽ യുഎസ് ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.
ഇറാൻ 40 ദിവസങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു, പരമ്പരാഗത മുസ്ലീം ദുഃഖാചരണം, കഴിഞ്ഞ മാസം രാജ്യത്തുടനീളം നടന്ന പ്രതിഷേധത്തെ അടിച്ചമർത്തലിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ ദിവസങ്ങളിലൊന്നാണ്. ജനുവരി 8 നും 9 നും ഇടയിൽ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് നടന്ന രക്തരൂക്ഷിതമായ ആക്രമണത്തിൽ 7,015 പേരെങ്കിലും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി പ്രവർത്തകർ പറയുന്നു.
ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത യുഎസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ആക്ടിവിസ്റ്റ് ന്യൂസ് ഏജൻസി, ഇറാനിലെ മുൻ റൗണ്ട് അശാന്തി സമയത്ത് മരണങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നതിൽ കൃത്യത പുലർത്തുകയും മരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ രാജ്യത്തെ ആക്ടിവിസ്റ്റുകളുടെ ഒരു ശൃംഖലയെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇറാനിലെ ഇൻ്റർനെറ്റ് ആക്സസും അന്താരാഷ്ട്ര കോളുകളും അധികാരികൾ തടസ്സപ്പെടുത്തിയതിനാൽ മരണസംഖ്യ സ്വതന്ത്രമായി വിലയിരുത്താൻ അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസിന് കഴിഞ്ഞില്ല.
ടെഹ്റാനിലെ ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ല പള്ളിയിൽ സർക്കാർ 40 ദിവസം അനുസ്മരണം നടത്തുമെന്ന് ഇറാൻ്റെ സ്റ്റേറ്റ് ന്യൂസ് ഏജൻസി പറഞ്ഞു, “വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികൾ നിർദ്ദേശിച്ചതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന സായുധ സംഘങ്ങളുടെ അക്രമാസക്തമായ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്” പ്രകടനങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തിയത്.
ലോകത്തിലെ എണ്ണയുടെ 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന നിർണായക അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര പാതകളായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്, പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്, ഒമാൻ ഉൾക്കടൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ തിങ്കളാഴ്ച പുലർച്ചെ തങ്ങളുടെ അർദ്ധസൈനിക റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് ഡ്രിൽ ആരംഭിച്ചതായി ഇറാൻ അറിയിച്ചു.
ഇറാനിയൻ സമുദ്രാതിർത്തിയിലെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൻ്റെ വടക്കൻ പാതയിൽ ചൊവ്വാഴ്ച ലൈവ്-ഫയർ ഡ്രിൽ നടക്കുമെന്ന് ഈ മേഖലയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന നാവികർക്ക് റേഡിയോ മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചതായി EOS റിസ്ക് ഗ്രൂപ്പ് വെവ്വേറെ പറഞ്ഞു. ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് ടിവി ലൈവ്-ഫയർ ഡ്രില്ലിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല.
ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വിമാനവാഹിനിക്കപ്പലായ യു.എസ്.എസ് ജെറാൾഡ് ആർ. ഫോർഡ് കരീബിയൻ കടലിൽ നിന്ന് മിഡ് ഈസ്റ്റിലേക്ക് ഈ മേഖലയിൽ യുഎസ് നിർമ്മിച്ച മറ്റ് യുദ്ധക്കപ്പലുകളിലും സൈനിക ആസ്തികളിലും ചേരുകയാണെന്ന് കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ട്രംപ് പറഞ്ഞിരുന്നു.
ദ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് ആദ്യമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ഫോർഡ്, യുഎസ്എസ് എബ്രഹാം ലിങ്കണും അതിൻ്റെ അനുഗമിക്കുന്ന ഗൈഡഡ്-മിസൈൽ ഡിസ്ട്രോയറുകളുമായും ചേരും, ഇത് രണ്ടാഴ്ചയിലേറെയായി ഈ മേഖലയിൽ തുടരുന്നു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ യുഎസ് പതാക ഘടിപ്പിച്ച കപ്പൽ തടയാൻ ഇറാൻ ശ്രമിച്ച അതേ ദിവസം തന്നെ ലിങ്കണിനെ സമീപിച്ച ഇറാനിയൻ ഡ്രോൺ യുഎസ് സേന ഇതിനകം വെടിവച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഗാസ മുനമ്പിലെ ഇസ്രായേൽ-ഹമാസ് യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് ഇപ്പോഴും വീർപ്പുമുട്ടുന്ന മിഡ് ഈസ്റ്റിൽ ഏത് ആക്രമണവും മറ്റൊരു പ്രാദേശിക സംഘർഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്ന് ഗൾഫ് അറബ് രാജ്യങ്ങൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതി പരിമിതപ്പെടുത്താനും ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനും ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഒരു കരാർ തേടുകയാണ്. തങ്ങൾ ആയുധങ്ങൾ തേടുന്നില്ലെന്നും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം നിർത്തുകയോ യുറേനിയം വിതരണം കൈമാറുകയോ ചെയ്യണമെന്ന ആവശ്യത്തെ ഇതുവരെ എതിർത്തിട്ടുണ്ടെന്നും ഇറാൻ പറയുന്നു.
ആണവ വിഷയത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാവാമെന്നും എന്നാൽ അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്നും ഇറാൻ്റെ ഡെപ്യൂട്ടി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മജിദ് തഖ്ത്-റവഞ്ചി സൂചിപ്പിച്ചു.
“പന്ത് അമേരിക്കയുടെ കോർട്ടിലാണ്. ഞങ്ങളുമായി ഒരു ഇടപാട് നടത്താൻ അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ തെളിയിക്കണം,” തഖ്ത്-റവഞ്ചി ഞായറാഴ്ച ബിബിസിയോട് പറഞ്ഞു. “അവരുടെ ഭാഗത്ത് ഒരു ആത്മാർത്ഥത കാണുകയാണെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ ഒരു കരാറുണ്ടാക്കാനുള്ള വഴിയിലായിരിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.”
ഉപരോധങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ അവർ തയ്യാറാണെങ്കിൽ ഇതും ഞങ്ങളുടെ പ്രോഗ്രാമുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് വിഷയങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾ തയ്യാറാണ്,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ജൂണിൽ ഇറാനെതിരെ ഇസ്രായേൽ 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത് ചർച്ചകൾ തൽക്ഷണം നിർത്തിവച്ചപ്പോൾ യുഎസും ഇറാനും മാസങ്ങൾ നീണ്ട കൂടിക്കാഴ്ചകൾക്കിടയിലായിരുന്നു. ആ യുദ്ധസമയത്ത് യുഎസ് ഇറാനിയൻ ആണവകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ബോംബെറിഞ്ഞു, യുറേനിയം ആയുധ-ഗ്രേഡ് പരിശുദ്ധിയിലേക്ക് തിരിയുന്ന പല സെൻട്രിഫ്യൂജുകളും നശിപ്പിച്ചേക്കാം. ഇസ്രായേലിൻ്റെ ആക്രമണങ്ങൾ ഇറാൻ്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ആയുധശേഖരത്തെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയാണെന്ന് ഇറാൻ വാദിച്ചു. ജൂണിലെ യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ്, ഇറാൻ യുറേനിയം 60 ശതമാനം ശുദ്ധി വരെ സമ്പുഷ്ടമാക്കിയിരുന്നു, ആയുധ-ഗ്രേഡ് നിലവാരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഹ്രസ്വവും സാങ്കേതികവുമായ ചുവടുവെപ്പ്.