അമേരിക്കൻ അന്തർവാഹിനിയിൽ നിന്നുള്ള ടോർപ്പിഡോ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഒരു ഇറാനിയൻ യുദ്ധക്കപ്പൽ മുക്കിയതായി പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്ത് പറഞ്ഞു, അതേസമയം ഒരു പ്രധാന തുർക്കി സൈനിക താവളത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയായിരുന്ന ഒരു ഇറാനിയൻ മിസൈലും യുഎസ് വെടിവച്ചിട്ടു.
ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് സംഘർഷം ബുധനാഴ്ച ഇറാന് അപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും അമേരിക്കയുടെ നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷികളെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഹെഗ്സെത്ത് ഒരു വാർത്താ സമ്മേളനത്തിൽ യുദ്ധത്തിന് കൂടുതൽ സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചു, ഇത് എട്ട് ആഴ്ച വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞു.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഒരു ടോർപ്പിഡോ ഉപയോഗിച്ച് ശത്രുക്കപ്പൽ മുങ്ങുന്ന ആദ്യ സംഭവമാണ് ഇറാനിയൻ കപ്പലിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണമെന്ന് ഹെഗ്സെത്ത് പറഞ്ഞു. ടെഹ്റാൻ നാവികസേനയെ നശിപ്പിക്കാനും പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലൂടെയുള്ള എണ്ണയുടെ ഒഴുക്ക് സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള വാഷിംഗ്ടണിൻ്റെ ദൃഢനിശ്ചയത്തെയാണ് ഈ ഓപ്പറേഷൻ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. ടോർപ്പിഡോ ചെയ്ത ഇറാനിയൻ കപ്പൽ ശ്രീലങ്കൻ തീരത്ത് മുങ്ങി 87 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി പ്രാദേശിക അധികാരികൾ അറിയിച്ചു.
യുഎസ് ആക്രമണങ്ങളിൽ ഇറാനിയൻ നാവികസേന ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ്. നാളിതുവരെ 20-ലധികം ഇറാനിയൻ നാവിക കപ്പലുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി വാർത്താ സമ്മേളനത്തിൽ ഹെഗ്സേത്തിനൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ജോയിൻ്റ് ചീഫ്സ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് ചെയർമാൻ ജനറൽ ഡാൻ കെയ്ൻ പറഞ്ഞു.
ഇറാൻ്റെ മിസൈലിൻ്റെ ലക്ഷ്യമായ തുർക്കി താവളം രാജ്യത്തിൻ്റെ തെക്ക് ഭാഗത്താണ്. യുഎസ് എയർഫോഴ്സിന് ബേസിൽ ഒരു ഹബ് ഉണ്ട്, അതിനെ ഇൻസിർലിക് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അത് തുർക്കി സൈന്യവുമായി പങ്കിടുന്നു.
തുർക്കിയുടെ ലക്ഷ്യം അതിവേഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സംഘർഷത്തിൽ മറ്റൊരു രേഖ കടന്നുപോകുന്നതായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു; ബുധനാഴ്ച വരെ ഇറാൻ അയൽരാജ്യത്തെ ആക്രമിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. സൈനിക സഖ്യത്തിലെ അംഗമായ തുർക്കിയെ ലക്ഷ്യം വച്ചതിനെ നോർത്ത് അറ്റ്ലാൻ്റിക് ട്രീറ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ അപലപിച്ചു.
ഇറാഖി, സിറിയൻ വ്യോമമേഖലയിലൂടെ തെക്കൻ തുർക്കി ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങിയ ശേഷം ഇറാൻ മിസൈൽ തകർത്തതായി തുർക്കി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. തുർക്കിയുടെ അടുത്തുള്ള ഹതായ് പ്രവിശ്യയിലെ തുറസ്സായ സ്ഥലത്താണ് വ്യോമ പ്രതിരോധ ഓർഡനൻസ് വീണത്, പരിക്കുകളോ നാശനഷ്ടങ്ങളോ ഉണ്ടായില്ല.
കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയനിലെ ഒരു യുഎസ് നേവി ഡിസ്ട്രോയർ മിസൈൽ വെടിവച്ചിട്ടതായി ഒരു യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥനും പറഞ്ഞു.
തുർക്കി താവളത്തിൽ അമേരിക്ക വളരെക്കാലമായി ആണവായുധങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ ആയുധങ്ങളിൽ ബി-61 തെർമോ ന്യൂക്ലിയർ ബോംബുകളുണ്ടെന്ന് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് അമേരിക്കൻ സയൻ്റിസ്റ്റിലെ ആണവ വിവര പദ്ധതിയുടെ ഡയറക്ടർ ഹാൻസ് ക്രിസ്റ്റെൻസൻ പറഞ്ഞു.
തെക്കുകിഴക്കൻ തുർക്കിയിലെ കുറെസിക് എന്ന മറ്റൊരു തുർക്കി താവളത്തിൽ നിന്ന് നാറ്റോ റഡാർ സ്റ്റേഷനാണ് ഇൻകമിംഗ് ഇറാനിയൻ മിസൈലിനെ ആദ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞതെന്ന് പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആക്രമണത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിച്ചു.
മറ്റ് നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷികൾ സംഘർഷത്തിൽ അവരുടെ പങ്കാളിത്തം ശക്തമാക്കുകയാണ്. ഇറാനിയൻ മിസൈൽ ശേഷിയിൽ ആക്രമണം നടത്താൻ യുകെ അടുത്തിടെ യുഎസിന് അതിൻ്റെ സൈനിക താവളങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിച്ചു, ഇത് ബോംബിംഗ് പ്രചാരണത്തിൻ്റെ തീവ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ യുഎസിനെ പ്രാപ്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്, ചെങ്കടൽ, സൂയസ് കനാൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇറാൻ്റെയും പ്രോക്സി ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് വാണിജ്യ കപ്പലുകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരു സഖ്യം നിർമ്മിക്കുകയാണെന്ന് ഫ്രാൻസ് പറഞ്ഞു.
നാറ്റോ ചാർട്ടർ പറയുന്നത്, ഒരു അംഗത്തിനെതിരായ സായുധ ആക്രമണം “എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കും, കൂടാതെ സഖ്യത്തിൻ്റെ വെബ്സൈറ്റ് അനുസരിച്ച് ഓരോ അംഗത്തിനും അവരുടെ സഹായത്തിന് വരാനുള്ള ബാധ്യത പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു”.
തുർക്കിയെ ഇറാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നതിനെ ഞങ്ങൾ അപലപിക്കുന്നു, നാറ്റോ പ്രതിനിധി അലിസൺ ഹാർട്ട് പറഞ്ഞു. “എല്ലാ സഖ്യകക്ഷികളോടും നാറ്റോ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു,” അവർ ഒരു ഹ്രസ്വ പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു.
സൈനിക സംഘർഷം അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം ഇറാനിൽ യുഎസിൻ്റെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് പ്രസിഡൻ്റ് ട്രംപ് തൻ്റെ ഉപദേശകരുമായി ചർച്ച ചെയ്യുകയാണെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് പ്രസ് സെക്രട്ടറി കരോലിൻ ലീവിറ്റ് ബുധനാഴ്ച പറഞ്ഞു. “ഇറാൻ ഒരു തെമ്മാടി ഭരണകൂടം നയിക്കപ്പെടുന്നത് കാണാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ? ഇല്ല, തീർച്ചയായും ഇല്ല,” അവർ പറഞ്ഞു. ഉപദേശകരുമായും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ടീമുമായും അമേരിക്കയുടെ പങ്ക് പ്രസിഡൻ്റ് “സജീവമായി പരിഗണിക്കുകയും ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു”, അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഭരണമാറ്റം വ്യക്തമായി ഉൾപ്പെടുത്താത്ത ഓപ്പറേഷൻ എപിക് ഫ്യൂറിയുടെ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങൾ ലെവിറ്റ് വായിച്ചു. അമേരിക്കൻ സൈനികരെ നിലത്ത് നിർത്തുന്നത് ട്രംപ് നിരാകരിച്ചിട്ടില്ല, എന്നാൽ അവർ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തന പദ്ധതികളുടെ ഭാഗമല്ല, ലെവിറ്റ് പറഞ്ഞു.
അതേസമയം, ബുധനാഴ്ച യുഎസ് വിപണികൾ സംഘർഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ ചില ഭയങ്ങൾ മാറ്റിവച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ ദിവസത്തെ നഷ്ടത്തിന് ശേഷം ഓഹരികൾ മുന്നേറി, അതേസമയം എണ്ണ വിലയിലെ സമീപകാല റൺ അപ്പ് താൽക്കാലികമായി നിർത്തി. എന്നിട്ടും, ഈ ആഴ്ച എണ്ണവില 15% ഉയർന്നു, അതേസമയം യൂറോപ്പിലും ഏഷ്യയിലും പ്രകൃതി വാതക വില കുതിച്ചുയർന്നു.
അതേസമയം, ഡീസൽ-ഇന്ധന വില ഈ ആഴ്ച ഉയർന്നു. ഉയർന്ന ഡീസൽ വില ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് പെട്ടെന്ന് അനുഭവപ്പെടും: പലചരക്ക് കടകളും മറ്റ് ചില്ലറ വ്യാപാരികളും ട്രക്കർമാരുടെ ഇന്ധന സർചാർജുകൾ നൽകുകയും ആ ചെലവുകൾ ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നു.
പേർഷ്യൻ ഗൾഫിന് അകത്തും പുറത്തും ആയിരക്കണക്കിന് കപ്പലുകൾ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നു, ഓരോ ദിവസവും ലോകം ഉപയോഗിക്കുന്ന എണ്ണയുടെയും ദ്രവീകൃത പ്രകൃതി വാതകത്തിൻ്റെയും അഞ്ചിലൊന്ന് കുടുക്കുന്നു.
ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം, 17,500-ലധികം അമേരിക്കൻ പൗരന്മാർ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് വിട്ട് യുഎസിലേക്ക് മടങ്ങിയതായി സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ് വക്താവ് ഡിലൻ ജോൺസൺ പറഞ്ഞു.
ചൊവ്വാഴ്ച മാത്രം, 8,500-ലധികം അമേരിക്കൻ പൗരന്മാർ യുഎസിലേക്ക് മടങ്ങി, കൂടുതൽ പേർ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ നിന്ന് യൂറോപ്പിലെയും ഏഷ്യയിലെയും രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പോയി, അദ്ദേഹം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. പ്രദേശം വിട്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന യുഎസ് പൗരന്മാരെ സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ് “സജീവമായി സഹായിക്കുന്നത് തുടരും”, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
കൊല്ലപ്പെട്ട രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖമേനിക്ക് പകരം ആരെ നിയമിക്കുമെന്ന് ഇറാനിലെ യാഥാസ്ഥിതിക പുരോഹിതരുടെ ഒരു സംഘം ആലോചിക്കുന്നതിനിടെയാണ് സംഘർഷം വ്യാപകമായത്.
ഇറാൻ സ്റ്റേറ്റ് ന്യൂസ് ഏജൻസിയായ ഐആർഎൻഎ ഉദ്ധരിച്ച് ബോഡിയിലെ ഒരു അംഗം പറയുന്നതനുസരിച്ച്, പുരോഹിതന്മാർക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായി കൃത്യമായ സമയക്രമം ഇല്ല.
ഖമേനിയുടെ മകൻ മൊജ്തബ ഖമേനി (56) ഒരു മികച്ച മത്സരാർത്ഥിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, പരമോന്നത നേതാവെന്ന നിലയിൽ കൂടുതൽ കഠിനമായ ദിശ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരും വിശകലന വിദഗ്ധരും പറയുന്നു.
Jared.malsin@wsj.com എന്ന വിലാസത്തിൽ Jared Malsin, shelby Holliday-ൽ shelby.holliday@wsj.com, Lara Seligman-ൽ lara.seligman@wsj.com എന്നിവയിൽ എഴുതുക.